მწარმოებელი: HEEL, გერმანია

კლინიკურ–ფარმაკოლოგიური ჯგუფი:

რესპირატორული ტრაქტის ანთებითი დაავადებების სამკურნალო ჰომეოპათიური საშუალება.

შემადგენლობა და გამოშვების ფორმა:

სუბლინგვალური ტაბლეტები: შეფუთვაში 50 და 250 ც.

1 ტაბ.

Bryonia D4 ……………         120 მგ

Aconitum D4 …………         150 მგ

Phosphorus D5 ………         30 მგ

ფარმაკოლოგიური თვისებები:

პრეპარატი წარმოადგენს ჰომეოპათიური წესით მომზადებულ კომპლექსურ ანტიჰომოტოქსიკოლოგიურ სამკურნალო საშუალებას, რომლის შემადგენლობაში შედის მცენარეული, მინერალური და ცხოველური წარმოშობის ნივთიერებები. ჰომოტოქსინების (ადამიანის ტოქსინები) შესახებ დოქტორ რეკევეგის მოძღვრების მიხედვით მათი მოქმედება დაფუძნებულია ორგანიზმის იმუნური სისტემის გააქტივებაზე და მისი ფუნქციის ნორმალიზაციაზე.

ჩვენებები:

• ნევრალგიები, მათ შორის რევმატიული წარმოშობისა;
• გრიპოზული ინფექციები. პრეპარატი ინიშნება ასევე პნევმონიების, გაციებით გამოწვეული მწვავე დაავადებების (რასაც თან ახლავს ხველა), ბრონქიტის, ლარინგიტის, მწვავე და ქრონიკული პლევრიტისა. ოსტეოქონდროზით გამოწვეული მტევნების და ტერფების პარესთეზიის, პირველადი ქრონიკული პოლიართრიტის -განსაკუთრებით ზემო კიდურებში ტკივილების დროს.
• კუჭქვეშა ჯირკვლის დაავადებების, სეროზული გარსების ანთების დროს.

სხვადასხვა ხასიათის ანთების დროს იგი ზემოქმედებას ახდენს შემაერთებელ ქსოვილსა და ლორწოვან გარსზე.

მიღების წესები და დოზირება:

ჩვეულებრივ ინიშნება 1 ტაბლეტი დღეში 3-ჯერ. მწვავე შემთხვევებში მკურნალობას იწყებენ თითო ტაბლეტით ყოველ 15 წუთში, არა უმეტეს 2 საათის განმავლობაში.

გამოყენების წესი: ჭამამდე ნახევარი საათით ადრე სუბლინგვალურად სრულ გაწოვამდე, წყლის მიყოლების გარეშე.

გვერდითი მოვლენები:

არ გააჩნია.

უკუჩვენებები:

არ გააჩნია.

სხვა წამლებთან ურთიერთქმედება:

აღსანიშნავ თავისებურებათა გარეშე.

შენახვის პირობები:

პრეპარატი ინახება ოთახის ტემპერატურაზე.  მშრალ, მზის სხივების პირდაპირი ზემოქმედებისა და გადახურებისაგან დაცულ, ბავშვებისათვის მიუწვდომელ ადგილას.

ვარგისიანობის ვადა: 5 წელი.

საერთაშორისო დასახელება:

Metamizole sodium+Pitofenone+Fenpiverinium bromide

მოქმედი ნივთიერება: მეტამიზოლ ნატრიუმი+პიტოფენონი+ფენლივერინის ბრომიდი

კლინიკურ-ფარმაკოლოგიური ჯგუფი:

არანარკოტიკული ანალგეზიური საშუალება (არანარკოტიკული ანალგეტილი+სპაზმოლიტიკი)

შემადგენლობა და გამოშვების ფორმა:

ხსნარი კუნთისთვის და ვენისთვის, ტაბლეტები

ფარმაკოლოგიური მოქმედება:

კომბინირებული ანალგეზიური და სპაზმოლიზური საშუალება, პრეპარატის შემადგენელი კომპონენტები იწვევს  ფარმაკოლოგიური მოქმედების ურთიერთგაძლიერებას.

მეტამიზოლ ნატრიუმი – პირაზოლონის წარმოებულია, ახდენს ანალგეზიურ და სიცხის დამწევ მოქმედებას.

პიტოფენონის ჰიდროქლორიდი ხასიათდება პირდაპირი მიოტროპული მოქმედებით გლუვ მუსკულატურაზე (პაპავერინის მსგავსი მოქმედება).

ფენპივერინის ბრომიდი ხასიათდება მ-ქოლინომაბლოკირებელი მოქმედებით და ახდენს დამატებით მიოტროპულ მოქმედებას გლუვ მუსკულატურაზე.

ჩვენებები:

ტკივილის სინდრომი (სუსტად ან ზომიერად გამოხატული) შინაგანი ორგანოების გლუვი კუნთების სპაზმის დროს:

თირკმლის ჭვალი, შარდსაწვეთის და შარდის ბუშტის სპაზმი;

ნაღვლის ბუშტის ჭვალი, ნაწლავის ჭვალი;

ნაღვლის გამომტანი გზების დისკინეზია, პოსტქოლეცისტექტომიური სინდრომი, ქრონიკული კოლიტი;

ალგოდისმენორეა, მცირე მენჯის ორგანოების დაავადება.

ხანმოკლე მკურნალობისთვის:

ართრალგია, მიალგია, ნევრალგია, იშიალგია.

დამხმარე სამკურნალო საშუალების სახით:

ქირურგიული ჩარევის შემდეგ ტკივილის სინდრომი და დიაგნოსტიკური პრფოცედურა.

უკუჩვენებები:

ჰიპერმგრძნობელობა (მათ შორის, პირაზოლინის მიმართ), ძვლის ტვინის სისხლწარმომქმნელი ფუნქციის დათრგუნვა, ღვიძლის და/ან თირკმლის გამოხატული  უკმარისობა, გლუკოზო-6-ფოსფატდეჰიდროგენაზის დეფიციტი, ტაქიარითმია, მძიმე სტენოკარდია, დეკომპენსირებული გულის ქრონიკული უკმარისობა, დახურულკუთხოვანი გლაუკომა, წინამდებარე ჯირკვლის ჰიპერტენზია (კკლინიკური გამოვლინებით), ნაწლავური გაუვალობა, მეგაკოლონი, კოლაფსი, ორსულობა (განსაკუთრებით პირველ ტრიმესტრში და ბოლო 6 კვირის მანძილზე)., ლაქტაციის პერიოდი.

ვენაში შეყვანისას – ჩვილობის ასაკი (3 თვემდე) ან სხეულის წონა 5 კგ-ზე ნაკლები.

ტაბლეტებისთვის – ბავშვთა ასაკი (5 წლამდე).

სიფრთხილით: ღვიძლის/თირკმლის უკმარისობა, ბრონქული ასთმა, „ასპირინული“ ტრიადა, არტერიული ჰიპოტონიის მიმართ მიდრეკილება, ჰიპერმგრძნობელობა სხვა არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალებების მიმართ.

გვერდითი მოქმედება:

ალერგიული რეაქციები: ჭინჭრის ციება (მათ შორის კონიუნქტივზე და ცხვირ-ხახის ლორწოვან გარსზე), ანგიონევროტული შეშუპება, იშვიათ შემთხვევაში – ავთვისებიანი ექსუდაციური ერითემა (სტივენ-ჯონსონის სინდრომი), ტოქსიური ეპიდერმალური ნეკროლიზი (ლაიელის სინდრომი)

ბრფონქოსპასტიური სინდრომი, ანაფილაქტიური შოკი.

შარდ–გამომყოფი სისტემის მხრივ: თირკმელების ფუნქციის დარღვევა, ოლიგურია, ანურია, პროტეინურია, ინტერსტიციალური ნეფრიტი, შარდის წითლად შეფერვა.

გულ-სისხლძარღვთა სისტემის მხრივ: არტერიული წნევის დაქვეითება.

სისხლწარმომქმნელი სისტემის მხრივ: თრომბოციტოპენია, ლეიკოპენია, აგრანულოციტოზი (შეიძლება გამოვლინდეს შემდეგი სიმპტომებით: ტემპერატურის არამოტივირებული მომატება, ციება, ყელის ტკივილი, გაძნელებული ყლაპვა, სტომატიტი, ასევე ვაგინიტის გამოვლენა ან პროქტიტი).

ანტიქოლინერგული ეფექტი: ყელის სიმშრალე, ოფლის გამოყოფის დაქვეითება, აკომოდაციის პარეზი, ტაქიკარდია, შარდის გამოყოფის გაძნელება.

ადგილობრივი რეაქციები: კუნთში შეყვანისას შესაძლებელია შეყვანის ადგილზე ინფილტრატი.

ჭარბი დოზირება:

სიმპტომები: ღებინება, არტერიული წნევის დაქვეითება, ძილიანობა, გონების არევა, გულისრევა, ტკივილი ეპიგასტრიუმში, ღვიძლისა და თირკმელების ფუნქციის დარღვევა, კრუნჩხვა.

მკურნალობა: კუჭის ამორეცხვა, აქტივირებული ნახშირის დანიშვნა, სიმპტომატური თერაპია.

მიღების წესი და დოზირება:

შინაგანად: მოზრდილები და 15 წელზე უფროსი ასაკის მოზარდები: 1-2 ტაბლეტი 2-3-ჯერ დღეში, დაუღეჭავად, მცირე რაოდენობით სითხის მიყოლებით.

12-14 წლის ასაკის ბავშვები: ერთჯერადი დოზა – 1 ტაბლეტი, მაქსიმალური სადღეღამისო დოზა – 6 ტაბლეტი (1.5 ტაბლეტი 4-ჯერ დღეში);

8-11 წლის – 0.5 ტაბლეტი, მაქსიმალური სადღეღამისო დოზა – 4 ტაბლეტი (1 ტაბლეტი 4-ჯერ დღეში);

5-7 წელი – 0.5 ტაბლეტი, მაქსიმალური სადღეღამისო დოზა – 2 ტაბლეტი (0.5 ტაბლეტი 4-ჯერ დღეში).

პარენტერულად (ვენაში, კუნთში).

მოზრდილები და 15 წელზე უფროსი ასაკის მოზარდები მწვავე მძიმე ჭვალის დროს შეყავთ ვენაში ნელა (1მლ 1წთ-ის მანძილზე) 2მლ; აუცილებლობისას განმეორებით შეყავთ 6-8 სთ-ის შემდეგ.

კუნთში – 2-5 მლ ხსნარი 2-3-ჯერ დღეში. დღეღამურმა დოზამ არ უნდა გადააჭარბოს 10 მლ-ს.

მკურნალობის ხანგრძლიობა – არა უმეტეს 5 დღე.

ბავშვებისათვის დოზის გათვლა კუნთში და ვენაში შეყვანისას:

3-11 თვე (5- 8 კგ) – მხოლოდ კუნთში – 0.1-0.2მლ;

1-2 წელი (9 -15კგ) – ვენაში – 0.1-0.2მლ, კუნთში – 0.2-0.3 მლ;

3-4 წელი (16 -23 კგ) – ვენაში – 0.2-0.3, კუნთში – 0.3-0.4მლ;

5-7 წელი (24 – 30კგ – ვენაში – 0.3-0.4 მლ, კუნთში – 0.4-0.5მლ;

8-12 წელი (31-4 5კგ) – ვენაში – 0.5-0.6 მლ, კუნთში – 0.6-0.7 მლ;

12-15 წელი – ვენაში და კუნთში – 0.8-1მლ.

საინექციო ხსნარის შეყვანის წინ საჭიროა ხელში მისი გათბობა.

განსაკუთრებული მითითება:

პრეპარატით მკურნალობის დროს არ არის რეკომენდებული ეთანოლის მიღება. ხანგრძლივი მკურნალობისას (კვირაზე მეტი) აუცილებელია პერიფერიული სისხლის სურათისა და ღვიძლის ფუნქციონალური მდგომარეობის კონტროლი. აგრანულოციტოზზე ეჭვის დროს ან თრომბოციტოპენიისას აუცილებელია პრეპარატის მიღების შეწყვეტა.

დაუშვებელია მიღება მუცლის მწვავე ტკივილის კუპირებისთვის (მიზეზის გარკვევამდე). მეძუძურებში მიღების აუცილებლობისას ძუძუთი კვება უნდა შეწყდეს.

აუტანლობა ძალინ იშვიათია, თუმცა ანაფილაქსიური შოკის განვითარების ალბათობა პრეპარატის ვენაში შეყვანისას შედარებით მაღალია, ვიდრე პრეპარატის შიგნით მიღებისას. ავადმყოფებში ბრონქიალური ასთმით ან პოლინოზით არსებობს ალერგიული რექციის განვითარების მომატებული რისკი.

პარენტერული შეყვანა გამოყენებული უნდა იქნას მაშინ, როცა შინგანად პრეპარატის მიღება შეუძლებელია (ან კუჭ-ნაწლავის ტრაქტიდან შეწოვა დარღვეულია).

სიფრთხილეა საჭირო 2მლ ხსნარზე მეტის შეყვანისას (არტერიული წნევის მკვეთრი დაქვეითების რისკი გამო). ვენაში ინექცია უნდა მოხდეს ნელა, მწოლიარე მდგომარეობაში და არტერიული წნევის, გულის შეკუმშვათა რიცხვის და სუნთქვის სიხშირის კონტროლქვეშ.

5 წლამდე ასაკის ბავშვების მკურნალობისას და ავადმყოფებში, რომლებიც ღებულობენ ციტოსტატიკებს, ნატრიუმის მეტამიზოლის მიღება უნდა მოხდეს ექიმის მეთვალყურეობის ქვეშ. კუნთში შესაყვანად გამოყენებული უნდა იქნას გრძელი ნემსი. შესაძლებელია შარდის წითლად შეფერვა მეტაბოლიტის გამოყოფის გამო (კლინიკური მნიშვნელობა არ აქვს).

მკურნალობის დროს საჭიროა ავტომანქანის მძღოლებმა და პოტენციურად საშიში სამუშაოების შემსრულებლებმა დაიცვან სიფრთხილე.

ურთიერთქმედება:

ინექციისთვის გამოსაყანებელი ხსნარი შეუთავსებელია სხვა სამკურნალო საშუალებებთან.

– H1-ჰისტამინობლოკატორებთან ერთდროული დანიშვნისას, ბუტიროფენონამებთან, ფენოთიაზინებთან, ტრიციკლურ ანტიდეპრესანტებთან, ამანტადინთან და ქინიდინთან შესაძლებელია მ-ქოლინობლოკატორების მოქმედების გაძლიერება.

– აძლიერებს ეთანოლის ეფექტს;

– ერთდროული მიღებისას ქლორპრფომაზინთან და ფენოთიაზინის სხვა წარმოებულებთან შეიძლება გამოხატული ჰიპერთერმიის განვითარება.

– ტრიციკლური ანტიდეპრესანტები, პერფორალური კონტრაცეპტივები და ალოპურინოლი ამაღლებენ პრეპარატის ტოქსიურობას.

– ფენილბუტაზონი, ბარბიტურატები და სხვა ჰეპატოინდუქტორების ერთდროული დანიშვნისას ამცირებენ მეტამიზოლ ნატრიუმის ეფექტურობას.

– სედატიური და ანქსიოლიტური სამკურნალო საშუალებები (ტრანკვილიზატორები) აძლიერებენ ნატრიუმის მეტამოზოლის ანალგეზიურ მოქმედებას.

– რენტგენოკონტრასტული სამკურნალო საშუალებები, კოლოიდური სისხლის შემცვლელები და პენიცილინი არ უნდა იქნას გამოყენებული ნატრიუმის მეტამიზოლის შემცველი პრეპარატით მკურნალობის დროს.

–  ციკლოსპორინის ერთდროული დანიშვნისას სისხლში ამ უკანასკნელის შემცველობა მცირდება. პერორალური ჰიპოგლიკემიური სამკურნალო საშუალებების, არაპირდაპირი ანტიკოაგულანტების, გლუკოკორტიკოსტეროიდების და ინდომეტაცინის ცილებთან კავშირის შეზღუდვის გამო მეტამიზოლ ნატრიუმმა შეიძლება გაზარდოს მათი მოქმედების გამოხატულება.

–  თიამაზოლი და ციტოსტატიკები ზრდიან ლეიკოპენიის განვითარების რისკს. ეფექტს აძლიერებს კოდეინი, H2- ჰისტამინური რეცეპტორების ბლოკატორები და პროპრანოლოლი (ანელებენ მეტამიზოლ ნატრიუმის ინაქტივაციას).

მწარმოებელი: IMUNOPREPARAT, რუსეთი

კლინიკურ–ფარმაკოლოგიური ჯგუფი:

იმუნოლოგიური პრეპარატი (ბოტულიზმის საწინააღმდეგო შრატი)

შემადგენლობა და გამოშვების ფორმა:

აღწერილობა:

ბოტულიზმის საწინააღმდეგოდ A,B,E ტიპის შრატები წარმოადგენენ ბოტულიზმის ანატოქსინით ან შესაბამისი ტიპის ტოქსინით ჰიპერიმუნიზირებული ცხენის სისხლის შრატის ცილოვანი ფრაქციის შემადგენლობაში შემავალ სპეციფიკურ იმუნოგლობულინებს გაწმენდილს და კონცენტრირებულს პეპტიდური გადამუშავების ერთ-ერთი მეთოდით და მარილოვანი ფრაქციონირებით. პრეპარატი წარმოადგენს გამჭვირვალე, ან ოდნავ ოპალესცირებად უფერო ან მოყვითალო შეფერილობის უნალექო სითხეს.

შემადგენლობა:

შრატის ერთი ამპულა შეიცავს ერთ სამკურნალო დოზას, რომელიც A და B ტიპებისათვის შეადგენს 10000 სე, ხოლო E ტიპისათვის – 500 სე. პრეპარატის მოცულობა ამპულაში დამოკიდებულია შრატის აქტივობაზე.

გამოშვების ფორმა:

შრატებს უშვებენ A,B,E ტიპის ანატოქსინის შემცველი მონოვალენტური პრეპარატების სახით და ამპულირებული ფორმით.

ბოტულიზმის საწინააღმდეგო მონოვალენტურ შრატებს უშვებენ ამპულებში, ყოველი ტიპისათვის შემცველი სამკურნალო დოზით. ქაღალდის ყუთში არის 5 ამპულა ბოტულიზმის საწინააღმდეგო შრატები და უცხო ცილის მიმართ მგრძნობელობის განსასაზღვრი 5 ამპულა განსაზავებელი 1:100 შრატები.

ფარმაკოლოგიური თვისებები:

პრეპარატი შეიცავს ბოტულიზმის ტოქსინების შესაბამისი ტიპის გამანეიტრალებელ ანატოქსინებს.

ჩვენებები:

ბოტულიზმის საწინაამღდეგო შრატს იყენებენ, როგორც სამკურნალო აგრეთვე პროფილაქტიკური მიზნით.

მკურნალობის მიზნით შრატი შეყავთ მაქსიმალურად ადრეულ პერიოდში ბოტულიზმის პირველი სიმპტომების მანიფესტირებამდე. შრატის გაკეთებამდე ბოტულიზმის ტოქსინისა და მისი გამომწვევის გამსაკვლევად ავადმყოფს უღებენ 10 მლ მოცულობის სისხლს. შარდს, კუჭის გამორეცხვით-პირნაღებ მასას.

ბოტულიზმის უცნობი ტიპის ტოქსინით (გამომწვევით) გამოწვეული დაავადების მკურნალობის მიზნით, იყენებენ მონოვალენტური შრატების ნარევს, ხოლო ცნობილი ტიპის ტოქსინით (გამომწვევით) დაავადების მკურნალობის დროს – შესაბმისი ტიპის მონოვალენტურ შრატს.

კლინიკური სიმპტომების გამოხატულების ხარისხის მიუხედავად ვენაში წვეთობრივად შეჰყავთ პრეპარატის ერთი სამკურნალო დოზა, რომელსაც ხსნიან 200 მლ ნატრიუმის ქლორიდის 0.85% სტერილურ იზოტონურ ხსნარში, (37±1)⁰C ტემპერატურამდე შემთბარს თბილი წყლის აბაზანაზე. შეყვანის სისწრაფე შეადგენს 60-90 წვეთს წუთში.

გამონაკლის შემთხვევებში, როდესაც არ ხერხდება წვეთოვანი ინფუზია, ნებადართულია სამკურნალო დოზის ნელი შეყვანა შპრიცით შრატის წინასწარი გახსნის გარეშე.

შესაძლებელი ალერგიული რეაქციების თავიდან აცილების მიზნით, ვენაში შრატის ინფუზიის წინ შეყავთ 60-90 მგ პრედნიზოლონი. შრატი შეყავთ ერთჯერადად.

პროფილაქტიკის მიზნით შრატი უკეთდებათ იმ პირებს, რომლებმაც დაავადებულებთან ერთად მიიღეს პროდუქტი, რომელმაც შემდგომში გამოიწვია ბოტულიზმი. ამ დროს შეჰყავთ სამკურნალო დოზის ნახევარი (ამპულის ნახევარი), დაავადების გამომწვევი ტოქსინის ტიპის მსგავსი იგივე ტიპის შრატები.

იმ შემთხვევაში, როდესაც ტოქსინის ტიპი დადგენილი არ არის, იყენებენ მონოვალენტური შრატების ყველა ტიპს ნახევარი სამკურნალო დოზით. პრეპარატი შეყავთ კუნთებში. გამოყენების წინ ამპულას პრეპარატით გულდასმით ათვალიერებენ, პრეპარატი გამოყენებისათვის უვარგისია ამპულის მთლიანობის დარღვევის დროს, მისი მარკირების გარეშე, პრეპარატის ფიზიკური თვისებების ცვლილებების დროს (ფერის შეცვლა დაუშლელი ფირფიტების არსებობა), ვადის გასვლის შემდეგ, არასწორად შენახვის პირობებში.

შეყვანის წინ შრატის შემცველ ამპულას ათბობენ წყალში 37⁰C ტემპერატურამდე.

შრატის შემცველი ამპულის გახსნა, პრეპარატის შეყვანის პროცედურა და გახსნილი ამპულის შენახვა (არა უმეტეს 1 სთ) წარმოებს ასეპტიკისა და ანტისეპტიკის მკაცრი წესების დაცვით.

შრატის შეყვანა წარმოებს ექიმის მეთვალყურეობის ქვეშ.

ბოტულიზმის საწინააღმდეგო შრატის შეყვანის წინ, უცხო ცილის მიმართ მგრძნობელობის დასადგენად, როგორც წესი, ტარდება კანქვეშა სინჯი 1:100 განზავებული ცხენის შრატით, რომელიც იმყოფება პრეპარატთან ერთად კოლოფში.

ამპულები განზავებული 1:100 შრატით მარკირებულია წითელი ფერით, ხოლო ბოტულიზმის საწინააღმდეგო შრატის შემცველი ამპულები – ლურჯი ფერით.

განზავებული შრატი შეჰყავთ 0.1 მლ-იანი დოზით კანში წინა მხრის მომხრელ ზედაპირზე.

სინჯი უარყოფითია, როდესაც შეყვანის ადგილზე 20 წთ-ის შემდეგ შეშუპების ან სიწითლის ზომა არა უმეტეს 1 სმ-ია.

სინჯი დადებითია, როდესაც შეშუპება ან სიწითლე შეადგენს 1 სმ-ს და მეტს.

კანის უარყოფით სინჯის შემთხვევაში, კანქვეშ შეყავთ 0.1 მლ განზავებული ბოტულიზმის საწინააღმდეგო შრატები. ამ უკანასკნელებზე უარყოფითი რეაქციების დროს 3 წთ-ის შემდეგ ვენაში ან კუნთებში შეყავთ შრატის მთლიანი საწყისი დოზა.

განზავებული შრატით კანში დადებითი სინჯის დროს ან ალერგიული რეაქციების განვითარების შემთხვევაში კანქვეშა ინექციების დროს, ბოტულიზმის საწინააღმდეგო ცხენის შრატი შეყავთ მხოლოდ სამკურნალო მიზნით ექიმის მეთვალყურეობის ქვეშ და განსაკუთრებული სიფრთხილით: დასაწყისში 60 მგ პრედნიზოლონის და ანტიჰისტამინური პრეპარატების კუნთებში შეყვანის შემდეგ კანქვეშ შეყავთ კანში სინჯისათვის გათვალისწინებული განზავებული 1:100 ცხენის შრატი 20 წთ-იანი ინტერვალით 0.5 მლ, 2.0 მლ და 5.0 მლ დოზით. აღნიშნულ დოზებზე უარყოფითი რეაქციების შემთხვევაში კანქვეშ შეყავთ 0.1 მლ განუზავებელი ბოტულიზმის საწინააღმდეგო შრატები. 30 წთ-ის შემდეგ რეაქციების არ არსებობის შემთხვევაში კუნთებში შეყავთ შრატის მთლიანი დოზა.

ზემოთ ჩამოთვლილი რომელიმე დოზის მიმართ დადებითი რეაქციის შემთხვევაში ვენაში შეჰყავთ 90-120 მგ პრედნიზოლონი და 5-10 წთ-ის შემდეგ კუნთებში შრატის მთლიანი სამკურნალო დოზა.

გვერდითი მოველენები:

პრეპარატის შეყვანის შედეგად განვითარებული რეაქციები:

ბოტულიზმის საწინააღმდეგო შრატების შეყვანა ხანდახან მიმდინარეობს სხვადასხვა ალერგიული რეაქციების განვითარების თანხლებით:

• დაუყოვნებელი – ვითარდება პრეპარატის შეყვანიდან უეცრად ან რამოდენიმე სთ-ის განმავლობაში;
• დაყოვნებული – პრეპარატის შეყვანიდან მე-2 კვირის შემდეგ და უფრო გვიან;
• აღნიშნული რეაქციები ვლინდება შრატისმიერი დაავადების სიმპტომოკომპლექსით და იშვიათად, განსაკუთრებით კი მგრძნობიარე პაციენტებში  ანაფილაქსიური შოკის განვითარებით.

უკუჩვენებები:

ბოტულიზმით დაავადებულ პაციენტებში ბოტულიზმის საწინააღმდეგო შრატების შეყვანის წინააღმდეგ ჩვენებას წარმოადგენს მხოლოდ ანაფილაქსიური შოკის განვითარება უცხო ცილის მიმართ მგრძნობელობის განსაზღვრის დროს.

განსაკუთრებული მითითებები:

ანაფილაქსიური შოკის განვითარების საშიშროებასთან დაკავშირებით საჭიროა აცრილი პაციენტების სამედიცინო დაკვირვებით უზრუნველყოფა 30 წთ-ის განმავლობში აცრის დამთავრების შემდეგ.

აცრების ჩატარების ადგილები უზრუნველყოფილ უნდა იყოს შოკის საწინააღმდეგო სამკურნალო საშუალებებით.

შრატის შეყვანა რეგისტრირდება ავადმყოფის ისტორიაში დოზის აუცილებელი მითითებით შეყვანის მეთოდით და თარიღით, ავადმყოფის რეაქციით, სერიის ნომრით, ბოთლის საკონტროლო ნომრით პრეპარატის დამამზადებელი ინსტიტუტის დასახელებით.

შენახვის პირობები:

პრეპარატი ინახება (5±3)⁰C ტემპერატურაზე, არა უმეტეს 60% შესაბამისი ტენიანობით, მშრალ, სინათლისაგან დაცულ ადგილას. შრატი, რომელიც ექვემდებარება ერთჯერად გაყინვას და რომელიც არ იცვლის ფიზიკურ თვისებებს გამოყენებისათვის ვარგისია. ტრანსპორტირება წარმოებს ყველა დახურული ტიპის სატრანსპორტო საშალებით (5±3)⁰C ტემპერატურაზე.

ვარგისიანობის ვადა: 2 წელი.

საერთაშორისო დასახელება:

BOTULINUM A TOXIN

მწარმოებელი: ALLERGAN, აშშ-ირლანდია

კლინიკურ–ფარმაკოლოგიური ჯგუფი:

მიორელაქსანტი.

შემადგენლობა და გამოშვების ფორმა:

ლიოფილიზირებული ფხვნილი საინექციო ხსნარის მოსამზადებლად: ფლაკონში

1 ფლ.

ბოტულოტოქსინ A-ს ჰემაგლუტინინის კომპლექსი   100სე

დამხმარე ნივთიერებები:

ადამიანის პლაზმის ცილები-ალბუმინები-0.5 მგ, ნატრიუმის ქლორიდი-0.9 მგ.

ფარმაკოლოგიური თვისებები:

ბოტოქსის მოლეკულა შედგება ერთმანეთთან დისულფიდური ხიდაკით დაკავშირებული მძიმე (მოლეკულური მასით 100 000 დალტონი) და მსუბუქი (მოლეკულური მასით 50 000 დალტონი) ჯაჭვისაგან.

მძიმე ჯაჭვი ხასიათდება სამიზნე ნეირონების ზედაპირზე განლაგებული სპეციფიკური რეცეპტორებისადმი მაღალი აფინურობის უნარით. მსუბუქი ჯაჭვი ხასიათდება Zn²⁺

დამოკიდებული პროტეაზული აქტივობით, რომელიც სპეციფიკურია სინაპტოსომებთან დაკავშირებული პროტეინის ციტოპლაზმური უბნების მიმართ, რომლის  მოლეკულური მასა შეადგენს 25 000 დალტონს (SNAP-25) და მონაწილეობს ეკზოციტოზის პროცესში.

ბოტულოტოქსინ A მოქმედების პირველ ეტაპს წარმოადგენს მისი სპეციფკური კავშირი პრესინაფსური მემბრანის მოლეკულასთან. აღნიშნული პროცესი მოიცავს 30 წთ-ს. მეორე ეტაპია – შეკავშირებული ტოქსინის ინტერნალიზაცია ენდოციტოზის შედეგად წარმოქმნილ ციტოზოლთან.

ინტერნალიზაციის შემდეგ მსუბუქი ჯაჭვი მოქმედებს როგორც Zn²⁺ დაკიდებული პროტეაზა, რომელიც შერჩევით შლის SNAP – 25-ს, რაც მესამე ეტაპზე მთავრდება ქოლინერგული ნეირონების პრესინაფსური ტერმინალებიდან აცეტილქოლონის გამონთავისუფლების ბლოკადით. აღნიშნული პროცესის საბოლო შედეგს წარმოადგენს მყარი ქემოდენერვაცია.

ბოტოქსის კუნთებში ინექცისი დროს ადგილი აქვს ორი სახის ეფექტს: ექსტრაფუზალური კუნთოვანი ბოჭკოების პირდაპირ ინჰიბირებას ალფა-მოტონეირონების ნერვ-კუნთოვანი სინაფსის დონეზე დათრგუნვით და გამა-მოტონეირონულ ქოლინერგულ სინაფსებში შეკავების შედეგად კუნთოვანი ძაფების აქტივობის დაქვეითებას.

გამა-აქტივობის დაქვეითება იწვევს ინტრაფუზალური კუნთოვანი ბოჭკოების მოდუნებას და ამცირებს 1α-აფერენტულ აქტივობას რასაც მოჰყვება კუნთოვანი დაჭიმვის შემცირება და აგრეთვე ალფა- და გამა-მოტონეირონების ეფერენტული აქტივობის დაქვეითება. კლინიკურად აღნიშნული მოვლენები ვლინდება ინექციის ადგილზე კუნთის მკვეთრად გამოხატული მოდუნებით და მასში ტკივილის მნიშვნელოვანი შემცირებით. კუნთებში დენერვაციის პროცესთან ერთად მიმდინარეობს რეინერვაციის პროცესი, რაც იწვევეს კუნთის შეკუმშვათა სიხშირის აღდგენას ინექციიდან 4-6 თვის შემდეგ.

საოფლე ჯირკვლების (იღლიის, ხელის გულის, ტერფის) ლოკალიზაციის ადგილზე კანქვეშა ინექციის დროს ვითარდება პოსტგანგლიური სიმპათიკური ნერვების ბლოკადა და ადგილი აქვს ჰიპერჰიდროზის პროცესის შეწყვეტას მე-6-8 თვეზე. ბოტულოტოქსინ A სამკურნალო დოზებით ლოკალურად შეყვანის დროს იგი არ გაივლის ჰემატოენცეფალურ ბარიერს და არ იწვევს არსებითი სისტემური ეფექტების განვითარებას. სავარაუდოდ მისი შეყვანის უბანში ადგილი აქვს მინიმალური პრესინაფსური უკუმიტაცების პროცესს და უკუ აქსონალურ ტრანსპორტს.

ბოტოქსით ხელმეორე ინექციის დროს ბოტულოტოქსინ A ჰემაგლუტინინის კომპლექსის მიმართ ანტისხეულები წარმოიქმნება პაციენტების 1-5%-ში. მათი წარმოქმნა დაკავშირებულია პრეპარატის მაღალ დოზებში შეყვანასთან (250 ერთ.-ზე მეტი), დროის მცირე მონაკვეთში მცირე დოზებით მკურნალობასთან. პრეპარატის მიმართ ანტისხეულების წარმოქმნის შემთხვევაში იყენებენ ბოტულოტოქსინის სხვა სეროლოგიურ ტიპებს.

ფარმაკოკინეტიკა:

შეწოვა და მეტაბოლიზმი: ბოტულოტოქსინ A ჰემაგლუტინინის კომპლექსი სისტემურ სისხლმიმოქცევაში მოხვედრამდე რამოდენიმე ხნის განმავლობაში კონცენტრირდება მისი ინექციის ადგილზე. შემდგომში იგი შედარებით სუსტი მოლეკულური სტრუქტურების წარმოქმნით ძალიან სწრაფად მეტაბოლიზდება.

გამოყოფა: ბოტოქსი ორგანიზმიდან გამოიყოფა მეტაბოლიტების სახით ძირითადად თირკმელების საშუალებით.

ჩვენებები:

• ბლეფაროსპაზმი;
• ჰემიფაციალური სპაზმი;
• პარალიზური სიელმე;
• ლოკალური კუნთოვანი სპაზმი მოზრდილებში და ბავშვებში 2 წლის ასაკის ზემოთ (მათ შორის ბავშვთა ცერებრული დამბლა და სპასტიურობა).

მიღების წესები და დოზირება:

ბოტოქსის დოზები და ინექციის ადგილის წერტილები ყოველი პაციენტისათვის ინდივიდუალურია და განისაზღვრება კუნთის ჰიპერაქტივობის და ლოკალიზაციასთან მიმართებაში. ზოგიერთ შემთხვევებში ინიცირებადი კუნთის უფრო ზუსტი ლოკალიზაციისათვის იყენებენ ელექტრომიოგრაფულ კონტროლს.

ბოტოქსის მაქსიმალური სუმარული დოზა მოზრდილებში ერთ პროცედურაზე არ უნდა აღემატებოდეს 350 ერთეულს. სახის კუნთში ინექციის დროს საშუალო სუმარული დოზა შეადგენს 25-100 ერთ, კისრის კუნთებში – 100-200 ერთ. კიდურების კუნთებში – 50-300 ერთ. ტოქსიკურ დოზას შეადგენს 38-42 ერთ/კგ წონაზე.

2 წლის ასაკის ზემოთ ბავშვებში ბოტოქსის მაქსიმალური დოზა არ უნდა აღემატებოდეს 12 ერთ/კგ წონაზე (არა უმეტეს 300 ერთ). ხელმეორე ინექციებს შორის ინტერვალი შეადგენს არა უმცირეს 2 თვეს.

საინექციო ხსნარის მომზადების წესი:

ლიოფილურ ფხვნილს ხსნიან ნატრიუმის ქლორიდის 0.9% სტერილურ ხსნარში (კონსერვანტების გარეშე) (1.0 მლ, 2.0 მლ ან 4.0 მლ) სასურველ კონცენტრაციამდე. ფხვნილის შერევა გამხსნელთან ხდება ფლაკონის მსუბუქი მოძრაობით გამჭვირვალე უფერო სითხის წარმოქმნამდე.

უხეში შენჯღრევა და ქაფის წარმოქმნა იწვევს ბოტოქსის დენატურაციას.

იმ შემთხვევაში როდესაც ვაკუუმის ქვეშ არ ხდება გამხსნელის შესვლა ფლაკონში, ასეთი ფლაკონი უნდა განადგურდეს.

გახსნილი პრეპარატის შენახვა შეიძლება მაცივარში 2-8⁰C ტემპერატურაზე, არა უმეტეს 4 სთ-ის განმავლობაში მის გამოყენებამდე.

მიღებული საინექციო ხსნარის შეყვანა ხდება 27-30 კალიბრის სტერილური ნემსით. ინექციის შემდეგ შპრიცის და ნემსის განადგურება ხდება ბიოლოგიური ნარჩენების განადგურებასთან დაკავშირებული მეთოდების გამოყენებით.

გვერდითი მოვლენები:

ადგილობრივი რეაქციები: შემთხვევების 2-5%-ში მიკროჰემატომები (7 დღემდე), ტკივილი ინექციის ადგილზე (1 დღე-ღამის განმავლობაში).

სისტემური რეაქციები: ძირითადად ვითარდება პრეპარატის მაღალ დოზებში გამოყენების დროს (200 ერ.-ზე მეტი), უმნიშვნელო ზოგადი სისუსტის სახით ერთი კვირის განმავლობაში.

ინექციის ახლოს კუნთოვან ჯგუფებში პრეპარატის განაწილებასთან დაკავშირებულია რეაქციები: დამოკიდებულია ინექციის შეყვანის ადგილზე.

ბლეფაროსპაზმის, ჰემიფაციალური სპაზმის მკურნალობის დროს ხშირად აღინიშნება – ფტოზი (15-20%), ცრემლდენა (0.5-1%) და გაღიზიანება (თვალების სიმშრალის და ფოტოფობიის ჩათვლით). იშვიათად – ექტროპიონი, კერატიტი, დიპლოპია, ენტროპიონი, ეკქიმოზი. სახის კუნთებში ინექციის ადგილზე – დისფაგია(2-5%).

როგორც წესი აღნიშნული გვერდითი მოვლენები არ საჭიროებს დამატებით მკურნალობას და რეგრესირდება ერთი თვის განმავლობაში ინექციის შემდეგ.

უკუჩვენებები:

მომატებული მგრძნობელობა პრეპარატის ან მასში შემავალი კომპონენტების მიმართ.

მისთენია, მიასთენური და მისი მსგავსი სინდრომები (მათ შორის ლამბერტ-იტონის სინდრომი).

ანთებითი პროცესი ინექციის ადგილზე.

ორსულობა და ლაქტაცია:

ორსულობის და ლაქტაციის პერიოდში ბოტოქსის გამოყენება წინააღმდეგნაჩვენებია.

განსაკუთრებული მითითებები:

ბოტოქსის ინექცია კეთდება სპეციალური მომზადების მქონე მაღალკვალიფიციური ექიმის მიერ.

ინექციის გაკეთება შესაძლებელია ამბულატორიულ პირობებში საპროცედურო კაბინეტში.

ინექციის შემდეგ გართულებები ძალიან იშვიათია და ისინი შესაძლებელია განვითარდეს სიცოცხლისათვის მნიშვნელოვანი სტრუქტურების (ნერვების, სისხლძარღვების, ტრაქეის) ნემსით ტრამვის დროს პროცედურის არაკვალიფიციურად ჩატარების შემთხვევაში.

ანაფილაქსიის შემთხვევები აღწერილი არ არის. მიუხედავად ამისა საჭიროა ყველა საშუალების არსებობა ანაფილაქსური რეაქციის კუპირებისათვის.

2 წლამდე ასაკის ბავშვებში პრეპარატის დანიშვნა რეკომენდებული არ არის.

დღეისათვის არსებობს მონაცემები ბოტოქსის ეფექტურობის შესახებ მიოფაციალური სინდრომით, დაძაბვით გამოწვეული თავის ტკივილის მიმიკური კუნთების კონტრაქტურის, ტრიზმით, ბრუქსიზმით, სახის ჰიპერკინეტური ნაოჭების, კარდიის აქალაზიით, სწორი ნაწლავის სფინქტერის და შარდის ბუშტის სპაზმით, ლოკალური ჰიპერჰიდროზით დაავადებულ ავადმყოფებში.

ბოტულიზმის სპეციფიკური ანტიტოქსინი ეფექტურია 3 წთ-ის განმავლობაში ინექციის შემდეგ.

პრეპარატის მოქმედება იმ პირებში, რომელთა მუშაობა დაკავშირებულია ფსიქომოტორული რეაქციების მაღალი კონცენტრაციის საჭიროებასთან დადგენილი არ არის.

ჭარბი დოზირება:

სიმპტომები: შესაძლებელია საერთო სისუსტე, ინიცირებული კუნთების პარეზი.

მკურნალობა: საჭიროა ექიმის მიერ სიმპტომების დინამიკის სისტემატური კონტროლი საჭიროების შემთხვევაში – რეანიმაცია.

სხვა წამლებთან ურთიერთქმედება:

ბოტოქსის მოქმედება ძლიერდება ამინგლიკოზიდურ ანტიბიოტიკებთან, ერითრომიცინთან, ტეტრაციკლინთან, ლინკომიცინთან, პოლიმიქსინებთან მისი კომბინაციის დროს, აგრეთვე იმ საშუალებებთან ერთად, რომლებიც ამცირებენ ნერვ-კუნთოვანი იმპულსების გადაცემის პროცესებს (მათ შორის კურარეს მსგავსი მიორელაქსანტები).

შენახვის პირობები და ვადა:

პრეპარატი ინახება არა უმეტეს 5⁰C ტემპერატურაზე.