საერთაშორისო დასახელება:

BETAMETHASONE; SALICYLIC ACID

მწარმოებელი: SCHERING-PLOUGH, ბელგია

მოქმედი ნივთიერება: ბეტამეტაზონის დიპროპიონატი+სალიცილის მჟავა

კლინიკურ–ფარმაკოლოგიური ჯგუფი:

ადგილობრივი მოქმედების კორტიკოსტეროიდი, სალიცილის მჟავას პრეპარატი ადგილობრივი გამოყენებისათვის.

შემადგენლობა და გამოშვების ფორმა:

ლოსიონი: ფლაკონში 30 მლ

1 მლ

ბეტამეტაზონის დიპროპიონატი ………………..            500 მკგ

სალიცილის მჟავა …………………………………………..   20 მგ

მალამო: ტუბში 30 გ

1 გ

ბეტამეტაზონის დიპროპიონატი  ………           500 მკგ

სალიცილის მჟავა …………………………………   30 მგ

ფარმაკოლოგიური თვისებები:

დიპროსალიკი შეიცავს 2 აქტიური ნივთიერების კომბინაციას – ბეტამეტაზონის დიპროპიონატის და სალიცილის მჟავის.

ბეტამეტაზონის დიპროპიონატი სინთეზირებული ფტორირებული კორტიკოსტეროიდია. მას გააჩნია ანთების, ქავილის საწინააღმდეგო და  სისხლძარღვთა შემავიწროვებელი მოქმედება. დიპროსალიკის ლოსიონი და მალამო ავლენენ ამ ეფექტებს სტაბილურად, თუ აპლიკაცია სწარმოებს ორჯერ დღეში.

ადგილობრივი გამოყენებისას სალიცილის მჟავას გააჩნია კერატოლიზური, ბაქტერიოსტატული და ფუნგიციდური მოქმედება.

ჩვენებები:

დიპროსალიკის გამოყენება ნაჩვენებია ფსორიაზის და თავის თმიანი ნაწილის სებორეის ანთებითი გამოვლინებების შესამცირებლად, სხვა ლოკალიზაცია ფსორიაზული დარღვევების, დერმატოზების დროს, რომელთა გამომწვევები მგრძნობიარენი არიან კორტიკოსტეროიდული თერაპიისადმი.

მიღების წესები და დოზირება:

დიპროსალიკის გამოყენება რეკომენდებულია ორჯერ დღეში – დილით და საღამოს.

გვერდითი მოვლენები:

წვა, ქავილი, გაღიზიანება, კანის სიმშრალე, ფოლიკულიტი. აკნეს მსგავსი გამონაყარი, ჰიპოპიგმენტაცია, პერიორალური დერმატიტი, ალერგიული კონტაქტური დერმატიტი.

უკუჩვენებები:

*დიპროსალიკის ლოსიონი უკუნაჩვენებია პაციენტებისათვის, რომელთაც აღენიშნებათ მომატებული მგრძნობელობა პრეპარატის რომელიმე კომპონენტის მიმართ.

ორსულობა და ლაქტაცია:

ორსულობის დროს პრეპარატის გამოყენება შესაძლებელია მხოლოდ იმ შემთხვევებში, როდესაც პრეპარატის პოტენციური სარგებლობა დედისათვის აღემატება ნაყოფზე ზემოქმედებით გამოწვეულ მოსალოდნელ რისკს. პრეპარატი გადადის დედის რძეში, ამიტომ ის არ გამოიყენება ლაქტაციის პერიოდში.

განსაკუთრებული მითითებები:

*თუ დიპროსალიკის ლოსიონის გამოყენების ფონზე განვითარდა გაღიზიანება ან ჰიპერსენსიბილიზაცია, საჭიროა მკურნალობის შეწყვეტა.

*პედიატრიულ პრაქტიკაში გამოყენება: ბავშვები უფრო მგრძნობიარენი არიან ადგილობრივი კორტიკოსტეროიდებისადმი, რაც იწვევს ჰიპოთალამო-ჰიპოფიზალურ-თირკმელზედა სისტემის დათრგუნვას, ამავე დროს აღინიშნება კუშინგის სინდრომი, ზრდის შეფერხება, სხეულის მასის დაკლება და ქალასშიდა წნევის მომატება ბავშვებში, რომლებიც იღებდნენ ადგილობრივ კორტიკოსტეროიდებს. თირკმელზედა ქერქის უკმარისობა განისაზღვრება კორტიზოლის დაბალი დონით პლაზმაში.

კორტიკოსტეროიდების ადგილობრივი გამოყენების დროს, განსაკუთრებით ბავშვებში, შესაძლოა განვითარდეს ნებისმიერი გვერდითი მოვლენა, რომლებიც აღინიშნება სისტემური კორტიკოსტეროიდული პრეპარატების გამოყენების დროს, მათ შორის თირკმელზედა ჯირკვლის ქერქის სუპრესიაც. სალიცილის მჟავის გამოყენება დაზიანებულ კანზე ან ღია ჭრილობებზე არ არის რეკომენდებული.

*დიპროსალიკის ლოსიონის გამოყენებისას არ არის რეკომენდებული ოკლუზიური ნახვევის დადება.

ოკლუზიური ნახვევის გამოყენებისას შეიძლება განვითარდეს:

კანის მაცერაცა, მეორადი ინფექცია, კანის ატროფია, სტრიები. სალიცილის მჟავის პრეპარატებმა შეიძლება გამოიწვიონ დერმატიტის განვითარება.

*კანის სიმშრალის და გაღიზიანების შემთხვევებში, პრეპარატის მკურნალობა საჭიროა შეწყდეს.

ჭარბი დოზირება:

სიმპტომები: კორტიკოსტეროიდების ადგილობრივი ხანგრძლივი და დიდი რაოდენობით გამოყენებამ შეიძლება გამოიწვიოს ჰიპოფიზალურ-ადრენალური სისტემის დათრგუნვა, რომელიც იწვევს მეორადად თირკმელზედა ჯირკვლის ქერქის ფუნქციიის უკმარისობას, ჰიპერკორტიციზმს, კუშინგის დაავადების ჩათვლით.

ქრონიკული ინტოქსიკაციის შემთხვევაში რეკომენდებულია კორტიკოსტეროიდების თანდათანობით მოხსნა.

შენახვის პირობები:

პრეპარატი ინახება 2-30⁰Cტემპერატურაზე, სინათლისგან დაცულ ადგილას.

ვარგისიანობის ვადა: 3 წელი.

ე. სამიზნე კონცენტრაციის ინფუზია – დიპრივანის შეყვანა მოზრდილებში სამიზნე კონცენტრაციის საინფუზიო სისტემა “დიპრიფუზორი”-ს მეშვეობით:

დიპრივანის სამიზნე კონცენტრაციის ინფუზია “დიპრიფუზორი”-ს მეშვეობით შეზღუდულია ინდუქციის პერიოდებით და მოზრდილებში ზოგადი ანესთეზიის შენარჩუნებით. რეკომენდირებული არ არის ინტენსიურ თერაპიაში სედაციისათვის გამოყენება, სედატიური ეფექტის უზრუნველყოფისთვის გონებაზე ყოფნის შენარჩუნებით ან ბავშვებში.

დიპრივანის შეყვანა სამიზნე კონცენტრაციის ინფუზიის მეთოდით შესაძლებელია მხოლოდ “დიპრიფუზორი”-ს მეშვეობით, რომელიც მოიცავს “დიპრიფუზორ” პროგრამულ უზრუნველყოფას. ეს სისტემები ფუნქციონირებს მხოლოდ მომზადებულ დიპრივანით შევსებულ მინის შპრიცზე ელექტრონული ნიშნის გამორკვევის შემდეგ. სისტემა სამიზნე კონცენტრაციის ინფუზია “დიპრიფუზორი” ავტომატურად დაარეგულირებს დიპრივანის იმ კონცენტრაციის შეყვანის სიჩქარეს, რომელიც დაადგინა სისტემამ. სპეციალისტი უნდა გაეცნოს საინფუზიო ტუმბოს მუშაობის ინსტრუქციას, დიპრივანის სამიზნე კონცენტრაციის ინფუზიის მეთოდით შეყვანას, შპრიცის გამოცნობის სისტემის სწორად გამოყენებას, რაც ასახულია კომპანია ასტრაზენეკას მიერ წარმოდგენილ სასწავლო სახელმძღვანელოში. მოცემული სისტემა ანესთეზიოლოგს შესაძლებლობას აძლევს რათა მიაღწიოს ინდუქციის სასურველ სიჩქარეს და ნარკოზის სიღრმეს და მართოს იგი პროპოფოლის მიზნობრივი (კონტროლირებადი) კონცენტრაციის დადგენით და რეგულირებით პაციენტის სისხლში. სისტემა სამიზნე კონცენტრაციის ინფუზია “დიპრიფუზორი” გულისხმობს, რომ პროპოფოლის საწყისი კონცენტრაცია პაციენტის სისხლში შეადგენს 0-ს. აქედან გამომდინარე, პაციენტებისათვის, რომლებიც პროპოფოლს იღებდნენ ადრე, საჭიროა სამიზნე კონცენტრაციის ინფუზიისათვის “დიპრიფუზორი”-ს მეშვეობით, საჭიროა დიპრივანის შეყვანის დასაწყისში უფრო დაბალი საწყისი მიზნობრივი კონცენტრაციის ამორჩევა. აგრეთვე რეკომენდირებული არ არის ჩვეულებრივ რეჟიმში “დიპრიფუზორი”-ს მუშაობის გაგრძელება მისი გამორთვის შემდეგ.

პროპოფოლის სამიზნე კონცენტრაციის არჩევის ინსტრუქცია თანდართულია ქვემოთ.პაციენტებს, რომლებსაც უტარდებათ ან არ უტარდებათ პრემედიკაცია იღებენ,პროპოფოლის ფარმაკოკინეტიკის და ფარმაკოდინამიკის ინდივიდუალურ განსხვავებასთან დაკავშირებული პროპოფოლის სამიზნე კონცენტრაცია უნდა ვარირებდეს პაციენტის კლინიკური პასუხის მიხედვით ანესთეზიის საჭირო სიღრმის მისაღწევად. 55 წლამდე ასაკში პაციენტებში ანესთეზიის, ინდუქციისათვის როგორც წესი, შეიძლება პროპოფოლის სამიზნე კონცენტრაციის შყვანა 4-დან 8 მკგ/მლ-მდე. პროპოფოლის საწყისი სამიზნე კონცენტრაცია 4 მკგ/მლ რეკომენდირებულია პაციენტებისათვის, რომლებსაც უტარდებათ პრემედიკაცია. პრემედიკაციის გარეშე რეკომენდირებულია 6 მკგ/მლ კონცენტრაცია. ინდუქციის დრო მოცემული სამიზნე კონცენტრაციის შემთხვევაში შეადგენს, როგორც წესი, 60-120 წამს. უფრო მაღალი მნიშვნელობა გამოიწვევს ანესთეზიის უფრო სწრაფ ინდუქციას, რომელიც შეიძლება უკავშირდებოდეს ჰემოდინამიკის და სუნთქვის ფუნქციის გამოხატულ დათრგუნვას. ნაკლები საწყისი სამიზნე კონცენტრაციის გამოყენება საჭიროა 55 წელს ზემოთ და 3 და 4 ჯგუფის ASA პაციენტებში. სამიზნე კონცენტრაციის გაზრდა შესაძლებელია თანდათანობით 0,5-დან 1,0 მკგ/მლ-მდე 1 წუთის ინტერვალით ანესთეზიისთანდათანობითი ინდუქციის მისაღწევად. როგორც წესი, საჭიროა დამატებითი ანალგეზია, ხოლო ნარკოზის შესანარჩუნებლად სამიზნე კონცენტრაციის შემცირების სიდიდე დამოკიდებული იქნება დამატებით შეყვანილი ანალგეზიური საშუალებების ოდენობაზე.

პროპოფოლის სამიზნე კონცენტრაცია ხელს უწყობს 3-დან 6 მკგ/მლ-ის ფარგლებში საერთო ანესთეზიის საკმარისი დონის შენარჩუნებას. გაღვიძების დროს პროპოფოლის პროგნოზირებადი კონცენტრაცია, ძირითადად მერყეობს 1,0-2,0 მკგ/მლ-ის ფარგლებში და იგი დამოკიდებულია ნარკოზის შენარჩუნების პერიოდში ანალგეზიის დონეზე. ინტენსიური თერაპიის დროს სედატიური ეფექტის უზრუნველყოფა: ჩვეულებრივ საჭიროა პროპოფოლის სამიზნე კონცენტრაცია სისხლში 0,2-2,0 მკგ/მლ დიაპაზონით.

დიპრივანის შეყვანა შეიძლება დაიწყოს დაბალი სამიზნე კონცენტრაციით და დოზისტიტრირებით პაციენტის რეაქციაზე დამოკიდებით სედაციის სასურველი სიღრმის მისაღწევად.

გვერდითი ეფექტები:

ზოგადი

როგორც წესი, ანესთეზიის ინდუქცია მიმდინარეობს შეუფერხებლად, აგზნების მინიმალური ნიშნებით. გვერდითი მოვლენები, რომლებიც გვხვდება უფრო ხშირად და წინასწარ არის მხედველობაში მისაღები. მსგავსია ზოგადი ანესთეზიის ნებისმიერი საშუალების გვერდითი ეფექტების, მაგალითად, როგორიცაა ჰიპოტენზია. შემთხვევები, რომლებიც აღინიშნება ანესთეზიასთან და ინტენსიურ თერაპიასთან  დაკავშირებით, შეიძლება უკავშირდებოდეს მიღებულ პროცედურებს ან პაციენტის მდგომარეობას.

(1) შეყვანის ადგილზე ტკივილის შესამცირებლად შეიძლება პრეპარატის შეყვანით ზომით უფრო დიდ ვენაში წინამხარში ან იდაყვის მოხრის

ადგილზე. ტკივილის შეგრძნება შეიძლება შემცირდეს დიპრივანი 1% ლიგნოკაინთან ერთად შეყვანის დროს. (იხ. “გამოყენების წესი და დოზები” ნაწილი დ)

(2) ჰიპოტენზიამ შეიძლება საჭირო გახადოს სითხის ინტრავენური შეყვანა და დიპრივანის შეყვანის სიჩქარის შემცირება.

(3) ბრადიკარდიის სერიოზული შემთხვევები გვხვდება იშვიათად. არსებობს ცალკეული ცნობები ბრადიკარდიის პროგრესირებისას ასისტოლიის შესახებ.

(4) იგი ვლინდება ინტენსიური თერაპიის დროს დიპრივანის გამოყენების უეცარი შეწყვეტის შემთხვევაში.

(5) ინტენსიური თერაპიის დროს სედაციისათვის დიპრივანის 4 მგ/კგ/სთ დოზის გამოყენების შემთხვევაში ცნობილია რაბდომიოლიზის ძალიან იშვიათი შემთხვევების შესახებ.ანესთეზიის ინდუქციისათვის ახალშობილებში დიპრივანის გამოყენებამ (დაურეგისტრირებელი ჩვენება) შეიძლება გამოიწვიოს სასუნთქი და გულსისხლძარღვთასისტემის ფუნქციის დათრგუნვა. სუნთქვის დათრგუნვის შემთხვევაში საჭიროა ჩატარდეს ფილტვების ხელოვნური ვენტილაცია ჟანგბადით. გულსისხლძარღვების სისტემის მოქმედების დათრგუნვის შემთხვევაში საჭიროა ავადმყოფის თავის ქვემოთ დაწევა, მძიმე შემთხვევებში შეიძლება საჭირო გახდეს პლაზმის შემცვლელები და პრესორული საშუალებები.

ჭარბი დოზა:

შემთხვევითი დოზის გადაჭარბება შეიძლება გახდეს გულ-სისხლძარღვთა სისტემის მოქმედების და სუნთქვის დათრგუნვის მიზეზი. სუნთქვის დათრგუნვის შემთხვევაში საჭიროა ჩატარდეს ფილტვების ხელოვნური ვენტილაცია ჟანგბადით. გულ–სისხლძარღვთა სისტემის ფუნქციის დათრგუნვის შემთხვევაში საჭიროა ავადმყოფის თავის დაბლა დაწევა, მძიმე შემთხვევაში შეიძლება საჭირო გახდეს პლაზმის შემცვლელი და პრესორული საშუალებების შეყვანა.

ურთიერთქმედება სხვა სამკურნალო საშუალებებთან და წამლის ურთიერთქმედების სხვა სახეობები:

დიპრივანის გამოყენება შეიძლება სპინალურ და ეპიდურალურ ანესთეზიასთან, პრემედიკაციის საშუალებებთან, მიორელაქსანტებთან, ინჰალაციური საანესთეზიოებთან და ანალგეზიურებთან კომბინაციაში; ფარმაკოლოგიური შეუთავსებლობა აღწერილი არ არის. დიპრივანის უფრო დაბალი დოზები შეიძლება საჭირო გახდეს, როდესაც ზოგადი ანესთეზია გამოიყენება რეგიონალური ანესთეზიის მეთოდის დამატების სახით.

შეუთავსებლობა:

არ შეიძლება გამოყენების წინ დიპრივანის შერევა ნებისმიერ სხვა საინექციო ან საინფუზიო ხსნარებთან, გარდა პოლივინიქლორიდის პაკეტებში ან გადასასხმელი მინის ფლაკონებში 5% დექსტროზის ხსნართან, პლასტმასის შპრიცებში საინექციო ლიგნოკაინთან ან საინექციო ალფენტანილთან ერთად. წინასწარ გამორეცხვის გარეშე, მიორელაქსანტების – ატრაკურიუმის და მივაკურიუმის შეყვანის დროს არ გამოიყენება იგივე საინფუზიო ხაზი, რაც დიპრივანის დროს.

მითითება:

დიპრივანი უნდა იქნას გამოყენებული ანესთეზიის სფეროში მომზადების მქონე პერსონალის მიერ (ან, შესაბამის სიტუაციებში, ექიმების მიერ, რომლებმაც გაიარეს ინტენსიური თერაპიის დროს ავადმყოფებისათვის დახმარების გაწევის მომზადება). აუცილებელია ავადმყოფებზე განხორციელდეს მუდმივი მონიტორინგი, სასუნთქი გზების თავისუფალი გამავლობის შესანარჩუნებელი, ხელოვნური ვენტილაციის ჩასატარებელი, ჟანგბადით გამდიდრების მოწყობილობების და აგრეთვე სხვა სარეანიმაციო საშუალებების მზად ყოფნის პირობებში. დიპრივანი არ უნდა შეიყვანოს პირმა, რომელიც ასრულებს დიაგნოსტიკურ ან ქირურგიულ პროცედურას. გონების შენარჩუნებით სედატიური ეფექტის უზრუნველყოფისათვის ქირურგიული და დიაგნოსტიკური პროცედურების დროს დიპრივანის გამოყენების შემთხვევაში საჭიროა პაციენტებზე მუდმივი მეთვალყურეობა. ჰიპოთენზიის ადრეული ნიშნების, სასუნთქი გზების ობსტრუქციის და სისხლის ჟანგბადით არასაკმარისი გაჯერების გამოსავლენად. როგორც სხვა სედატიური პრეპარატების გამოყენების შემთხვევაში, სედატიური ეფექტის უზრუნველყოფისათვის დიპრივანის შეყვანის დროს  ოპერატიული ჩარევის შემთხვევაში შესაძლებელია პაციენტის უნებლიე მოძრაობები. პროცედურების დროს, რომლებიც ითხოვენ უმოძრაობას, ამგვარი მოქმედებებიშეიძლება იყოს სახიფათო ოპერაციული ჩარევის პერიოდში. აუცილებელია პაციენტზე მეთვალყურეობისათვის ადექვატური პერიოდი ზოგადი ანესთეზიის შემდეგ სრული აღდგენის უზრუნველყოფისათვის. ძალიან იშვიათ შემთხვევებში დიპრივანის გამოყენების შემდეგ ოპერაციის შემდგომ პერიოდში შესაძლებელია უგონოდ ყოფნა, რასაც შეიძლება მოჰყვეს კუნთების ტონუსის მომატება. ხანდახან გონების დაკარგვას შეიძლება ადგილი ჰქონდეს სიფხიზლის

პერიოდის შემდეგ. სპონტანური გამოფხიზლების მიუხედავად, უგონო მდგომარეობაში მყოფ ავადმყოფზე უნდა განხორციელდეს სათანადო მეთვალყურეობა. დიპრივანს გააჩნია მსუბუქი ვაგოლიზური აქტივობა, რის გამოც მის გამოყენებას უკავშირებენ ბრადიკარდიის (რომელიც ხანდახან ატარებს სერიოზულ ხასიათს) და, აგრეთვე, ასისტოლიის შემთხვევებს. მიზანშეწონილია ანესთეზიის ინდუქციის ან მისი შენარჩუნების პერიოდში ანტიქოლინერგული საშუალებების ინტრავენური შეყვანა, განსაკუთრებით იმ შემთხვევაში, როდესაც ვლინდება ვაგუსური ტონუსის სიჭარბე, ან როდესაც დიპრივანს იყენებენ სხვა საშუალებებთან ერთად, რომლებიც იწვევენ  ბრადიკარდიას. იმ შემთხვევაში, თუ დიპრივანი უკეთდება ეპილეფსიის მქონე ავადმყოფებს, ჩნდება კრუნჩხვების საშიშროება.სათანადო ყურადღებას საჭიროებენ ავადმყოფები, რომლებსაც დარღვეული აქვთ ლიპიდების მეტაბოლიზმი, და აგრეთვე სხვა მდგომარეობაში ყოფნის დროს, როდესაც საჭიროა ლიპიდური ემულსიების სიფრთხილით გამოყენება. რეკომენდირებულია სისხლში ლიპიდების დონის მონიტორინგის ჩატარება დიპრივანის დანიშვნის დროს პაციენტებში, რომლებსაც გააჩნიათ ლიპიდების დაგროვების განსაკუთრებული საშიშროება. იმ შემთხვევაში, როდესაც მონიტორინგი მოწმობს ორგანიზმიდან ცხიმების არასაკმარის გამოყოფას, საჭიროა დიპრივანის შეყვანის სათანადო კორექტირება. ლიპიდური სხვა საშუალების ერთდროული ინტრავენური შეყვანის დროს საჭიროა მისი დოზის შემცირება, დიპრივანის შემადგენლობაში შეყვანილი ლიპიდების რაოდენობის გათვალისწინებით; 1,0 მკდიპრივანი შეიცავს დაახლოებით 0,1 გ ცხიმს ანესთეზიის ინდუქციისათვის ახალშობილებში დიპრივანის გამოყენებამ (დაურეგისტრირებელი ჩვენება) შეიძლება გამოიწვიოს სასუნთქი და გულსისხლძარღვთა სისტემების მოქმედების დათრგუნვა. სუნთქვის დათრგუნვის შემთხვევაში საჭიროა ჩატარდეს ფილტვების ხელოვნური ვენტილაცია ჟანგბადით.

გულ-სისხლძარღვების სისტემის მოქმედების დათრგუნვის შემთხვევაში საჭიროა ავადმყოფის თავი ქვემოთ დაწევა, მძიმე შემთხვევებში კი შეიძლება საჭირო გახდეს პლაზმის შემცვლელების და პრესორული საშუალებების გამოყენება.

დღენაკლულ ახალშობილებში ინტენსიური თერაპიის დროს სედატიური ეფექტის უზრუნველყოფისათვის დიპრივანის მიღების შესახებ ცნობები არ მოიპოვება. კრუპით და ეპიგლოტიტით დაავადებულ ბავშვებში ინტენსიური თერაპიის დროს სედატიური ეფექტის უზრუნველყოფისათვის დიპრივანის მიღების კლინიკური გამოკვლევები არ ჩატარებულა.

„ინტენსიური თერაპიის დროს სედატიური ეფექტის უზრუნველყოფა“ აღინიშნება მეტაბოლური აციდოზის, რაბდომიოლიზის, ჰიპერკალიემიის და/ან გულის უკმარისობის ძალიან იშვიათი შემთხვევები, ზოგიერთ შემთხვევაში სიკვდილით მძიმე ავადმყოფებში ინტენსიური თერაპიის დროს სედატიური ეფექტის უზრუნველყოფისათვის დიპრივანის მიღების შემთხვევაში. ეს ცნობები გვიჩვენებენ, რომ ხდებოდა ქსოვილების ჟანგბადით არასაკმარისი უზრუნველყოფა. ამ შემთხვევებსა და დიპრივანის გამოყენების შორის მიზეზობრივი კავშირი დადგენილი არ არის. ყველა სედატიური და სხვა პრეპარატი, რომელიც გამოიყენება  ინტენსიური თერაპიის დროს (დიპრივანის ჩათვლით), უნდა ტიტრირდებოდეს ჟანგბადით ქსოვილების ოპტიმალური მომარაგების და ოპტიმალური ჰემოდინამიკური პარამეტრების შესანარჩუნებლად. პრეპარატის შემადგენლობაში შემავალი ედტა ქმნის ჰელატურ კომპლექსებს

ლითონის იონებთან, მათ შორის თუთიის იონებთან. საჭიროა განხილულ იქნას თუთიის დამატებითი დანიშვნის შესაძლებლობა დიპრივანის ხანგრძლივი გამოყენების დროს, განსაკუთრებით პაციენტებში, რომლებსაც გააჩნიათ თუთიის დეფიციტისადმი მიდრეკილება, მაგალითად, დამწვრობის, დიარეის და/ან სეფსისის დროს. დიპრივანი არ შეიცავს ანტიმიკრობულ კონსერვანტებს და შეიძლება ხელსაყრელი გარემო იყოს მიკროორგანიზმების ზრდისათვის. დიპრივანით სტერილური შპრიცის ან საინფუზიო ხაზის შევსების შემთხვევაში საჭიროა ასეპტიკის წესების დაცვა; პრეპარატი ივსება ამპულის გახსნის შემდეგ და დაუყონებლივ იწყება შეყვანა. ასეპტიური პირობები უნდა იყოს უზრუნველყოფილი მთელი საინფუზიო პერიოდის მსვლელობის დროს, როგორც დიპრივანის, ასევე შეყვანის აპარატურის მიმართ. ნებისმიერი საინფუზიო ხსნარი, რომელიც ემატება საინფუზიო ხაზს დიპრივანთან ერთად, უნდა შეყვანილ იქნას რაც შეიძლება ახლოს კანულის ადგილთან. არ შეიძლება დიპრივანის შეყვანა მიკრობიოლოგიური ფილტრით.

დიპრივანის შპრიცი არის ერთჯერადი და განკუთვნილია ერთ პაციენტზე გამოყენებისათვის. სხვა ლიპიდური ემულსიებისათვის დადგენილი წესების შესაბამისად, დიპრივანის განუწყვეტელი ინფუზიის ხანგრძლივობა არ უნდა აჭარბებდეს 12 საათს. პრეპარატის ინფუზიის ან 12 საათიანი პერიოდის დასრულების შემდეგ აუცილებელია როგორც დიპრივანით ტევადობის, აგრეთვე საინფუზიო ხაზის შეცვლა. საჭიროა დიპრივანის ტევადობის გამოყენების წინ შენჯღრევა. ნებისმიერი რაოდენობით დარჩენილი ტევადობის შემადგენლობა უნდა გაუქმდეს. ასეპტიური პირობები უნდა იყოს უზრუნველყოფილი, როგორც დიპრივანის, ასევე შეყვანის აპარატურის მიმართ. მოქმედება მანქანის მართვისა და ტექნიკაზე მუშაობის შესაძლებლობაზე:

საჭიროა პაციენტების ინფორმირება, რომ ზოგადი ანესთეზიას შემდეგ, დროის გარკვეულ პერიოდში არ შეიძლება, მაგალითად მანქანის მართვა და ტექნიკასთან მუშაობა.

გამოშვების ფორმა:

20 მლ მინის, გამჭირვალე ამპულებში. 5 ამპულა პლასტიკურ ფიქსატორში მუყაოს კოლოფში გამოყენების ინსტრუქციასთან ერთად.

50 მლ მინის შპრიცში პოლიპროპილენის პლუნჟერით და ლუერის კონექტორით.

შპრიცი დაფასოებულია კონტურულ უჯრედოვან შეფუთვაში. ერთი კონტურული უჯრედოვანი შეფუთვა გამოყენების ინსტრუქციასთან ერთად მუყაოს კოლოფში.

შენახვის პირობები:

2-დან 25ºC-მდე ტემპერატურაზე, არ გაყინოთ.

არ გამოიყენება შეფუთვაზე მითითებული ვადის გასვლის შემდეგ. ინახება ბავშვებისათვის მიუწვდომელ ადგილზე!

შენახვის ვადა:

ამპულები: 3 წელი.

შპრიცები: 2 წელი

აფთიაქიდან გაცემის პირობა:

რეცეპტით.

საერთაშორისო დასახელება:

PROPOFOL

მწარმოებელი: ასტრაზენეკა იუკ ლიმიტედი, დიდი ბრიტანეთი,

წარმოებულია ასტრაზენეკა ს.პ.ა.,იტალია,

შემადგენლობა და გამოშვების ფორმა:

ემულსია 10 მგ/მლ ინტრავენური შეყვანისათვის

ემულსიის 1 მლ:

აქტიური ნივთიერებები: პროპოფოლი ………………    10,0 მგ

დამხმარე ნივთიერებები: ეთილენდიამინტეტრაძმარმჟავა დინატრიუმის მარილი ედტა(უწყლო ეკქვივალენტი – 0,055 მგ, სოიოს ზეთი – 100,0 მგ, გლიცეროლი – 22,5 მგ, საინექციო წყალი– 1,0 მლ-მდე, კვერცხის გულის ფოსფოლიპიდები – 12,0 მგ, ნატრიუმის ჰიდროქსიდი – pH 6.0-8.5 ასაწევად

აღწერა:

თეთრი ან მოთეთრო ფერის ჰომოგენური ემულსია პრაქტიკულად თავისუფალი უცხო ნაწილაკების კონტამინაციისაგან. ხანგრძლივი გაჩერების დროს აღენიშნება მსუბუქი განშრევება.

ფარმაკოლოგიური თვისება:

ფარმაკოთერაპიული ჯგუფი: არაინჰალაციური სანარკოზო საშუალება.

ფარმაკოდინამიური თვისებები:

პროპოფოლი (2,6- დიიზოპროპილფენოლი) არის ზოგადი ანესთეზიის ხანმოკლედ მოქმედი საშუალება მოქმედების სწრაფი დაწყებით დაახლოებით 30 წამის განმავლობაში. პრეპარატის გამოყენებისას ჩვეულებრივ ზოგადი ანესთეზიიდან გამოსვლა ხდება სწრაფად.

დიპრივანის მოქმედების მექანიზმი, როგორც სხვა ზოგადი საანესთეზიო საშუალებების, არ არის ბოლომდე დადგენილი. როგორც წესი, ანესთეზიის ინდუქციისათვის და მისი შენარჩუნებისათვის დიპრივანის გამოყენების დროს აღინიშნება საშუალო არტერიალური წნევის დაქვეითება და გულისცემის სიხშირის უმნიშვნელო შეცვლა. მიუხედავად ამისა, ჩვეულებრივ ჰემოდინამიკური პარამეტრები ანესთეზიის შენარჩუნების დროს შედარებით მდგრადია, ხოლო არასასურველი ჰემოდინამიკური ცვლილებების სიხშირე დაბალია. დიპრივანის შეყვანის დროს შეიძლება ადგილი ჰქონდეს სუნთქვის დათრგუნვას, თუმცა მისი ეფექტები თავისი ხარისხით სხვა ინტრავენური საანესთეზიო საშუალებების ეფექტების მსგავსია და კლინიკურ პირობებში ადვილად ექვემდებარება კონტროლს.

დიპრივანი ამცირებს ცერებრულ სისხლდენას, ქალასშიდა წნევას და აქვეითებს ცერებრულ მეტაბოლიზმს. ქალასშიდა წნევის შემცირება უფრო მეტად გამოხატულია ავადმყოფებში, რომლებსაც თავდაპირველად აღენიშნებოდათ მისი მაღალი დონე. ნარკოზიდან გამოსვლა ჩვეულებრივ ხდება სწრაფად, ნათელი გონებით, რასაც ოპერაციის შემდგომ პერიოდში იშვიათად თან ახლავს თავის ტკივილის, გულისრევის

და ღებინების შემთხვევები.

როგორც წესი, დიპრივანით ანესთეზიის შემდეგ ოპერაციის შემდგომი პერიოდისთვის დამახასიათებელი გულისრევის და ღებინების შემთხვევები გვხვდება უფრო იშვიათად, ვიდრე ინჰალაციური ნარკოზის შემდეგ. შესაძლებელია, ეს უკავშირდებოდეს პროპოფოლის ღებინების საწინააღმდეგო ეფექტს.

ჩვეულებრივ კლინიკურ პირობებში სტაციონარული კონცენტრაციის დროს დიპრივანი არ თრგუნავს თირკმელზედა ჯირკვლის ჰორმონების სინთეზს.

ფარმაკოკინეტიკური თვისებები:

ბოლუსური დოზის შეყვანის ან ინფუზიის შეწყვეტის შემდეგ პროპოფოლის კონცენტრაციის შემცირება შეიძლება აღიწეროს ღია სამკამერიანი მოდელის დახმარებით. პირველი ფაზა ხასიათდება ძალიან სწრაფი განაწილებით (სწრაფი განაწილების ფაზის ნახევარპერიოდი უდრის 2-4 წუთს), მეორე – სწრაფი გამოყოფით (ნახევრად გამოყოფის პერიოდი შეადგენს 30-60 წუთს). შემდეგ მოსდევს უფრო ნელი საბოლოო ფაზა, რომლისთვისაც დამახასიათებელია პროპოფოლის გადანაწილება მსუბუქად პერფუზირებადი ქსოვილიდან სისხლში. პროპოფოლი სწრაფად გადანაწილდება და სწრაფად გამოიყოფა ორგანიზმიდან (საერთო კლირენსი უდრის 1,5-2 ლ/წთ). პროპოფოლის გამოყოფა ხდება მეტაბოლიზმის გზით, ძირითადად ღვიძლში, ამის შედეგად იქმნება პროპოფოლის კონიუგატები და მისი შესაბამისი ქინოლი, რომელთა გამოყოფა ხდება შარდთან. იმ შემთხვევაში, როდესაც დიპრივანი გამოიყენება ანესთეზიის შესანარჩუნებლად, მისი კონცენტრაცია სისხლში აღწევს წონასწორულ მნიშვნელობას, რომელიც შეესაბამება შეყვანის სიჩქარეს. ინფუზიის რეკომენდირებული სიჩქარის ფარგლებში დიპრივანის ფარმაკოკინეტიკა ატარებს ხაზოვან ხასიათს.

ჩვენება:

დიპრივანი არის ხანმოკლე მოქმედების ზოგადი საანესთეზიო პრეპარატი ინტრავენური შეყვანისათვის, ნარკოზის ინდუქციისა და ზოგადი ანესთეზიის შესანარჩუნებლად.

დიპრივანის გამოყენება შეიძლება სედატიური ეფექტის უზრუნველყოფისათვის მოზრდილ ავადმყოფებში, რომლებიც იტარებენ იტენსიურ თერაპიას და რომლებსაც უტარდებათ ფილტვების ხელოვნური ვენტილაცია. დიპრივანი აგრეთვე გამოიყენება სედატიური ეფექტის უზრუნველყოფის მიზნით გონებაზე მყოფ ავადმყოფებში ქირურგიული და დიაგნოსტიკური პროცედურების ჩასატარებლად.

უკუჩვენება:

* დიპრივანის მიმართ ალერგიული რეაქცია ანამნეზში.

* ბავშვთა ასაკი 3 წლამდე.

ინტენსიური თერაპიის დროს სედატიური ეფექტის უზრუნველყოფისათვის უკუნაჩვენებია ბავშვების ყველა ასაკობრივი ჯგუფებისათვის შემდეგი დაავადებების დროს:

* კრუპი და ეპიგლოტიტი.

გაფრთხილება: როგორც სხვა ინტრავენური საანესთეზიო საშუალებების გამოყენების დროს, საჭიროა სიფრთხილე გულის, რესპირატორული, ღვიძლის ან თირკმელების დაავადებების მქონე ავადმყოფებში, აგრეთვე ჰიპოვოლემიის მქონე ან დაავადებებით დასუსტებულ პირებში.

ფეხმძიმობა და ლაქტაციის პერიოდი:

ფეხმძიმობა:

დიპრივანის გამოყენება ფეხმძიმობის დროს არ შეიძლება, თუმცა მას იყენებენ პირველ ტრიმესტრში ფეხმძიმობის შეწყვეტის დროს.

მეანობა:

დიპრივანი აღწევს პლაცენტარულ ბარიერში, რის გამოც მის გამოყენებას შეიძლება მოჰყვეს ნეონატალური დეპრესია. პრეპარატს არ იყენებენ მეანობაში საანესთეზიო საშუალების სახით.

ლაქტაციის პერიოდი:

ლაქტაციის პერიოდში, დიპრივანის გამოყენების უსაფრთხოება არ არის დადგენილიახალშობილებში, რომლებიც იკვებებიან დედის რძით.

მიღების წესი და დოზები:

როგორც წესი, დიპრივანი საჭიროებს დამატებით ანალგეზიური საშუალებების გამოყენებას. დიპრივანის გამოყენება შეთავსებადია სპინალურ და ეპიდურალურ ანესთეზიასთან; იმ სამკურნალო საშუალებებთან, რომლებიც ჩვეულებრივ გამოიყენება პრემედიკაციისათვის: მიორელაქსანტებთან, საინჰალაციო საანესთეზიოებთან და ანალგეზიურებთან, მისი ფარმაკოლოგიური შეუთავსებლობა არ აღინიშნება. დიპრივანის უფრო დაბალი დოზების გამოყენებაა საჭირო, როდესაც ზოგადი ანესთეზია გამოიყენება რეგიონალური ანესთეზიის მეთოდებთან დამატების სახით.

ე- ნაწილში იხილეთ ინფუზიური სისტემის დახმარებით სამიზნე კონცენტრაციით (ინფუზია) დიპრივანის შეყვანის ინსტრუქცია, რომელიც მოიცავს შესაბამის პროგრამულ უზრუნველყოფას „დიპრიფუზორს“. მოცემული გამოყენება შემოიფარგლება ზოგადი ანესთეზიის შენარჩუნებით და ინდუქციით.

სამიზნე კონცენტრაციის ინფუზია “დიპრიფუზორი” სისტემის მეშვეობით სედატიური ეფექტის მისაღწევად არ არის რეკომენდირებული ინტენსიური თერაპიის განყოფილებაში მყოფ პაციენტებში, სედატიური ეფექტის მისაღებად გონების შენარჩუნებით, ან ბავშვებში.

ა. მოზრდილები:

ზოგადი ანესთეზიის ინდუქცია:

დიპრივანის გამოყენება შეიძლება ანესთეზიის ინდუქციისათვის ნელი ბოლუსური ინექციის ან ინფუზიის მეშვეობით. მიუხედავათ იმისა, ჩატარდა თუ არ ჩატარდა პრემედიკაცია, დიპრივანის შეყვანა რეკომენდირებულია ტიტრირებით (ბოლუსური ინექცია ან ინფუზია დაახლოებით 40 მგ ყოველ 10 წამში – საშუალო მოზრდილი პაციენტისათვის დამაკმაყოფილებელ მდგომარეობაში) ავადმყოფის რეაქციაზე დამოკიდებულებით ანესთეზიის კლინიკური ნიშნების გამოვლენამდე.

55 წლამდე ასაკის მოზრდილი პაციენტების უმრავლესობისათვის დიპრივანის საშუალო დოზა შეადგენს 1,5-2,5 მგ/კგ. აუცილებელი ჯამური დოზა შეიძლება შემცირდეს, შეყვანის უფრო დაბალი სიჩქარის გამოყენებით (20-50 მგ/წთ), ამ ასაკზე უფროსი პაციენტებისათვის, როგორც წესი, საჭიროა უფრო დაბალი დოზა.

3 და 4 ASA პაციენტებისათვის შეყვანის განხორციელება შეიძლება უფრო დაბალი სიჩქარით (დაახლოებით 20 მგ ყოველ 10 წამში).

ზოგადი ანესთეზიის შენარჩუნება:

ანესთეზიის შენარჩუნება შესაძლებელია ან დიპრივანის მუდმივი ინფუზიით ან განმეორებითი ბოლუსური ინექციის მეშვეობით, რომელიც აუცილებელია ანესთეზიის საჭირო სიღრმის შესანარჩუნებლად მუდმივი ინფუზია შეყვანის საჭირო სიჩქარე ვარირებს ავადმყოფის ინდივიდუალური თავისებურების მიხედვით. როგორც წესი, სიჩქარე 4-12 მგ/კგ/სთ–ს ფარგლებში უზრუნველყოფს ადექვატური ანესთეზიის შენარჩუნებას. განმეორებითი ბოლუსური ინექციები თუ გამოიყენება განმეორებითი ბოლუსური ინექციის ჩამრთველი ტექნიკა, მაშინ გამოიყენება დოზა 25 მგ-დან 50 მგ-მდე მატებით კლინიკურ აუცილებლობაზე დამოკიდებულებით.

ინტენსიური თერაპიის დროს სედატიური ეფექტის უზრუნველყოფა:

დიპრივანის სამიზნე კონცენტრაციის ინფუზია “დიპრიფუზორი”-ს დახმარებით სედატიური ეფექტის უზრუნველყოფისათვის ავადმყოფებში ინტენსიური თერაპიის დროს რეკომენდირებული არ არის. ფილტვების ხელოვნურ ვენტილაციაზე და ინტენსიურ თერაპიაზე მყოფ მოზრდილ ავადმყოფებში პრეპარატ დიპრივანის სედატიური ეფექტის უზრუნველყოფის მიზნით გამოყენების დროს მისი ხმარება რეკომენდირებულია მუდმივი ინფუზიის მეშვეობით. საჭიროა ინფუზიის სიჩქარის კორექტირება სედატიური ეფექტის საჭირო სიღრმის გათვალისწინებით, თუმცა სიჩქარემ 0,3-4,0 მგ/კგ/სთ ფარგლებში უნდა უზრუნველყოს დამაკმაყოფილებელი სედატიური ეფექტის მიღწევა.

სედატიური ეფექტის უზრუნველყოფა პაციენტებში გონების შენარჩუნებით ქირურგიული და დიაგნოსტიკური პროცედურების დროს: დიპრივანის სამიზნე კონცენტრაციის ინფუზია “დიპრიფუზორი”-ს დახმარებით სედატიური ეფექტის უზრუნველყოფისათვის პაციენტებში გონების შენარჩუნებით რეკომენდირებული არ არის. ქირურგიული და დიაგნოსტიკური პროცედურების დროს სედატიური ეფექტის უზრუნველყოფისათვის შეყვანის სიჩქარე და დოზა უნდა შეირჩეს ინდივიდუალურად პაციენტის კლინიკური პასუხის მიხედვით.პაციენტების უმრავლესობას ესაჭიროებათ 0,5 – 1,0 მგ/კგ 1 – 5 წუთის განმავლობაში სედატიური ეფექტის გამოვლენისათვის. სედატიური ეფექტის შესანარჩუნებლად საჭიროა ინფუზიის კორექტირება სედატიური ეფექტის საჭირო სიღრმის თანახმად; პაციენტების უმრავლესობას ესაჭიროება სიჩქარე 1,5 – 4,5 მგ/კგ/სთ ფარგლებში. თუ აუცილებელია სედატიური ეფექტის სიღრმის სწრაფი გაზრდა, ინფუზიის დამატების სახით შეიძლება გამოვიყენოთ 10-20 მგ დიპრივანის ბოლუსური შეყვანა.

3 და 4 ჯგუფის ASA პაციენტებისათვის შეიძლება საჭირო გახდეს დოზის და შეყვანის სიჩქარის შემცირება.

ბ. ხანდაზმული ავადმყოფები:

ხანდაზმულ პაციენტებს შესავალი ნარკოზისათვის ესაჭიროებათ დიპრივანის უფრო დაბალი დოზები. დოზის შემცირების დროს საჭიროა ვიხელმძღვანელოთ პაციენტის ასაკით და ფიზიკური სტატუსით. შემცირებული დოზა ჩვეულებრივ შეჰყავთ ნაკლები სიჩქარით, რომელიც ექვემდებარება ტიტრირებას პაციენტის პასუხის მიხედვით. ანესთეზიის შესანარჩუნებლად ან სედატიური ეფექტის უზრუნველყოფის მიზნით

დიპრივანის გამოყენების დროს ინფუზიის სიჩქარე ან პრეპარატის „სამიზნე კონცენტრაცია“ უნდა იყოს შემცირებული.

3 და 4 ჯგუფის ASAპაციენტებს შეიძლება დასჭირდეთ დოზის და შეყვანის სიჩქარის შემდგომი შემცირება. გულის და სასუნთქი სისტემის ფუნქციის დათრგუნვის თავიდან აცილების მიზნით ხანდაზმულ პაციენტებში სწრაფი ბოლუსური შეყვანა (ერთეული ან განმეორებითი) რეკომენდირებული არ არის.

გ. ბავშვები:

სამიზნე კონცენტრაციის ინფუზია „დიპრიფუზორი’’-ს დახმარებით დიპრივანის შეყვანა ბავშვებში რეკომენდირებული არ არის.

ზოგადი ანესთეზიის ინდუქცია: რეკომენდირებული არ არის დიპრივანის გამოყენება 3 წლამდე ასაკის ბავშვებში (იხ. „გვერდითი მოქმედება“)ბავშვებში ანესთეზიის ინდუქციის უზრუნველყოფის მიზნით დიპრივანის გამოყენების დროს მისი შეყვანა რეკომენდირებულია ნელა, ანესთეზიის დაწყების კლინიკური ნიშნების გამოვლენამდე. დოზის კორექტირება საჭიროა ბავშვის ასაკის და/ან წონის გათვალისწინებით.

8 წლის ასაკის ზემოთ ბავშვების უმეტესობაში ანესთეზიის ინდუქციისათვის, შესაძლებელია, დაახლოებით 2,5 მგ/კგ დიპრივანის გამოყენება. ამ ასაკზე უფრო პატარა ბავშვებისათვის აუცილებელი დოზა შეიძლება იყოს უფრო მაღალი. უფრო დაბალი დოზა რეკომენდირებულია 3 და 4 ჯგუფის ASA ბავშვებისათვის.

ზოგადი ანესთეზიის შენარჩუნება:

დიპრივანის გამოყენება 3 წლამდე ასაკის ბავშვებში რეკომენდირებული არ არის. ანესთეზიის შენარჩუნება მიიღწევა დიპრივანის შეყვანით მუდმივი ინფუზიის მეშვეობით ან განმეორებითი ბოლუსური ინექციის მეშვეობით, რაც საჭიროა ანესთეზიის საჭირო სიღრმის შესანარჩუნებლად. შეყვანის აუცილებელი სიჩქარე მნიშვნელოვნად განსხვავდება სხვადასხვა პაციენტებში; ჩვეულებრივ დამაკმაყოფილებელი ანესთეზია უზრუნველყოფილია 9-15 მგ/კგ/სთ ფარგლებში ინფუზიის სიჩქარის დროს.

სედატიური ეფექტის უზრუნველყოფა პაციენტებში გონების შენარჩუნებით ქირურგიული და დიაგნოსტიკური პროცედურების დროს:

დიპრივანის გამოყენება რეკომენდირებული არ არის ბავშვებში გონების შენარჩუნების დროს სედაციისათვის, რადგან მისი უსაფრთხოება და ეფექტურობა ამ მიზნით გამოყენების დროს ჯერ არ არის დადასტურებული. სედატიური ეფექტის უზრუნველყოფა ინტენსიური თერაპიის დროს; 
დიპრივანის გამოყენება რეკომენდირებული არ არის ბავშვებში სედაციისათვის, რადგან მისი უსაფრთხოება და ეფექტურობა ამ მიზნით გამოყენების დროს ჯერ არ არის დადასტურებული. არალიცენზირებული გამოყენების დროს აღნიშნულია სერიოზული ფატალური მოვლენები (ლეტალური შედეგის შემთხვევების ჩათვლით), თუმცა დიპრივანის გამოყენებასთან მიზეზობრივი მათი კავშირი დადგენილი არ იყო. ამგვარი მოვლენები უფრო ხშირად აღენიშნებათ სასუნთქი გზების ინფექციების მქონე ბავშვებს, რომლებიც იღებდნენ მოზრდილთათვის რეკომენდირებული დოზის გადაჭარბებულ დოზას

დ. შეყვანა:

დიპრივანის შეყვანა შეიძლება გაუხსნელად პლატსმასის შპრიცის ან საინფუზიო მინის ფლაკონის ან დიპრივანით შევსებული მინის შპრიცის გამოყენებით. როდესაც დიპრივანს იყენებენ გაუხსნელად, ზოგადი ანესთეზიის შესანარჩუნებლად, რეკომენდირებულია პერფუზორების ან ინფუზომატების გამოყენება შეყვანის სიჩქარის კონტროლის განხორციელების მიზნით. დიპრივანის გამოყენება აგრეთვე შესაძლებელია მხოლოდ 5 % დექსტროზის ხსნარით, რომელიც განკუთვნილია ინტრავენური შეყვანისათვის, პოლივინიქლორიდის ტომრებში ან მინის ფლაკონებში. ხსნარი, რომლის განზავებაც არ უნდა აღემატებოდეს 1:5 შეფარდებას (2 მგ პროპოფოლი/მლ), უნდა იყოს დამზადებული ასეპტიკის წესების დაცვით უშუალოდ გამოყენების წინ. ნარევი ინარჩუნებს  სტაბილურობას 6 საათის განმავლობაში. დიპრივანის გახსნილი ხსნარის შეყვანა შესაძლებელია სხვადასხვა მარეგულირებელი საინფუზიო სისტემის გამოყენებით, თუმცა მხოლოდ ამგვარი მოწყობილებების გამოყენება არ გამორიცხავს დიდი მოცულობის გახსნილი დიპრივანის შემთხვევით, არაკონტროლირებადი შეყვანის საშიშროებას.

ბიურეტები, წვეთოვნები და დოზის გამსაზღვრელი საინფუზიო ტუმბოები ყოველთვის უნდა შედიოდნენ ინფუზიის ხაზის შემადგენლობაში. ბიურეტში გახსნილი დიპრივანის მაქსიმალური მოცულობის ამორჩევის შემთხვევაში გასათვალისწინებელია არაკონტროლირებადი შეყვანის საშიშროება.

დიპრივანის შეყვანა შესაძლებელია შესაერთებელი სარქველით ინექციის ადგილთან, ერთდროულად დექსტროზის 5% ხსნარის და 0,9% ნატრიუმის ქლორიდის ხსნარის ინტრავენური შეყვანით, ან დექსტროზის 4% ხსნარის ნატრიუმის ქლორიდის 18% ხსნართან ერთად ინტრავენური შეყვანით.

გამოყენებისთვის მომზადებულ მინის შპრიცის დგუშს აქვს ნაკლები წინაღობა, პლასტიკურ ერთჯერად შპრიცთან შედარებით და უფრო ადვილად ასამოძრავებელია. მოხმარებისთვის მომზადებული მინის შპრიცით დიპრივანის ხელით შეყვანის დროს სამედიცინო პერსონალის მეთვალყურეობის გარეშე, არ შეიძლება შპრიცსა და პაციენტს შორის ინფუზიის სისტემის ღიად დატოვება. შესაბამისი შეთავსებადობა უნდა იყოს უზრუნველყოფილი შპრიცის ტუმბოში გამოსაყენებლად მომზადებული მინის შპრიცის გამოყენების შემთხვევაში. კერძოდ, ტუმბოს კონსტრუქციამ უნდა ააცილოს სიფონირება და უნდა გაითვალისწინოს საავარიო სიგნალიზაცია დაცობის შესახებ არა უმეტეს 1000 მმ ვერცხლისწყლის სვეტის წნევის დროს. თუ გამოიყენება დაპროგრამირებული ან მისი ექვივალენტური ტუმბო, რომელიც ითვალისწინებს სხვადასხვა შპრიცების გამოყენების შესაძლებლობას, მაშინ გამოსაყენებლად მომზადებული მინის შპრიცის შემთხვევაში მხოლოდ რეჟიმი „B-D“50/60 მლ PLASTIPAK აირჩევა. შეიძლება დიპრივანის წინასწარ შერევა საინექციო ალფენტანილთან, რომელიც შეიცავს 500 მკგ/მლ ალფენტანილს, 20:1 – 50:1 მოცულობითი თანაფარდობით. ნარევი უნდა დამზადდეს სტერილური მოწყობილებით. გამოიყენება დამზადების შემდეგ 6 საათის განმავლობაში. შეყვანის დასაწყისში ტკივილის შეგრძნების შემცირების მიზნით უშუალოდ შეყვანის წინ შეიძლება დიპრივანის საინდუქციო დოზის საინექციო ლიგნოკაინთან შერევა პლასტმასის შპრიცში შემდეგი პროპორციით: დიპრივანის 20 ნაწილი და ერთი ნაწილი ან 0,5%, ან 1% ლიგნოკაინის საინექციო ხსნარი.

გაგრძელება

ფარმაკოლოგიური თვისებები

დეპირიდამოლი თრგუნავს თრომბოციტების აგრეგაციის პროცესს და აუმჯობესებს მიკროცირკულაციას. იგი ასევე ხასიათდება სისხლძარღვთა გამაფართოვებელი თვისებებით. დეპირიდამოლი იწვევს სისხლძარღვების (ძირითადად წვრილი რეზისტიული სისხლძარღვები) წინააღმდეგობის შემცირებას, ზრდის კორონალურ სისხლძარღვებში სისხლმიმოქცევის მოცულობით სიჩქარეს და ჟანგბადით მიოკარდის უზრუნველყოფას.

ორგანული ნიტრატებისა და კალციუმის იონების ანტაგონისტებისგან განსხვავებით პრეპარატის მოქმედებისას მსხვილი ყალიბის კორონალურ სისხლძარღვთა გაფართოვებას არა აქვს ადგილი. დიპირიდამოლის სისხლძარღვთა გამაფართოვებელ ეფექტს საფუძვლად უდევს ორი სხვადასხვა მექანიზმი: ადენოზის რაოდენობის მომატება მისი „უკუმიტაცების“ დათრგუნვის შედეგად და ფოსფოდიესთერაზას ინჰიბირების შედეგად ცამფ-ის (ციკლური ადენოზინმონოფოსფატი) კონცენტრაციის ზრდა. in vivo ადენოზინი აღინიშნება კონცენტრაციაში, რომელიც შეადგენს დაახლოებით 0.15-0.20 მკმოლს. მისი ამგვარი დონე შენარჩუნებულია „უკუშეთვისებასა“ და მის გამოყოფას შორის დინამიური წონასწორობის გამო. დიპირიდამოლი თრგუნავს ენდოთელური უჯრედებით, ერითროციტებითა და თრომბოციტების მეშვეობით ადენოზინის უკუმიტაცების პროცესს. მისი შეყვანისას სისხლში აღინიშნება ადენოზინის კონცენტრაციის მომატება და ადენოზინით ინდუცირებული ვაზოდილატაციის გაძლიერება. შედარებით მაღალ დოზებში იგი თრგუნავს თრომბოციტების აგრეგაციას და ამცირებს თრომბის წარმოქმნის მიმართ მიდრეკილებას.

ფოსფოდიესთერაზას დათრგუნვა:

ციკლური ადენოზინმონოფოსფატაზის და ციკლური გუანოზინმონოფოსფატის დაშლა წარმოებს თრომბოციტების შესაბამისი ფოსფოდიესთერაზების მოქმედებით. დიპირიდამოლი მაღალ დოზებში თრგუნავს ორივე ფერმენტს ფოსფოდიესთერაზების ზეგავლენით. დიპირიდამოლი მაღალ დოზებში თრგუნავს ორივე სახის ფოსფოდიესთერაზას.

ფარმაკოკინეტიკა

პრეპარატის პერორალურად შეყვანის შემდეგ მისი ბიოშეღწევადობა ინდივიდუალურია. საკვების მიღება გავლენას ახდენს პრეპარატის შეწოვაზე.

ერთჯერადად 2X75 მგ დიპირიდამოლის მიღებისას სისხლის პლაზმაში მისი კონცენტრაცია შეადგენს საშუალოდ 2.66 მკგ/ლ.

დიპირიდამოლის პლაზმის ცილებთან კავშირი შეადგენს 99%-ს. ღვიძლში იგი უკავშირდება გლუკურონის მჟავას და გლუკოლინის სახით გამოიყოფა უშუალოდ ნაღველით. მონოგლუკურონიდის დაახლოებით 20% ექვემდებარება ენტეროპათიურ ცირკულაციას.

ჩვენებები

• თავის ტვინში იშემიური ტიპის სისხლმიმოქცევის დარღვევის მკურნალობა და პროფილაქტიკა;
• დისცირკულატორული ენცეფალოპათია;
• გულის იშემიური დაავადების პირველადი და მეორადი პროფილაქტიკა (განსაკუთრებით აცეტილსალიცილის მჟავას აუტანლობის შემთხვევაში);
• არტერიული და ვენოზური თრომბოზებს მკურნალობა და მათი პროფილაქტიკა;
• გულის სარქვლოვან აპარატზე ოპერაციის დროს თრომბოემბოლური გართულებების პროფილაქტიკა;
• პლაცენტური უკმარისობის პროფილაქტიკა გართულებული ორსულობის პერიოდში;
• მიკროცირკულაციის ყველა სახის დარღვევის კომპლექსური თერაპიის შემადგენლობაში.

დოზირების რეჟიმი

დოზა დგინდება ინდივიდუალურად დაავადების სიმძიმისა და პაციენტის მდგომარეობის მიხედვით.

გულის იშემიური დაავადებით შეპყრობილ პაციენტებში პრეპარატი ინიშნება დღეში 3-ჯერ 3 ტაბლეტის (1 ტაბლეტი 25-50 მგ) ოდენობით. აუცილებლობის შემთხვევაში დოზა შესაძლებელია გავზარდოთ ექიმის რეკომენდაციით.

თავის ტვინში სისხლმიმოქცევის დარღვევის პროფილაქტიკისათვის და თრომბოზების განვითარების პრევენციისათვის რეკომენდებულია მისი მიღება 3 ტაბლეტის ოდენობით დღეში 3-6-ჯერ.

მაქსიმალური დღეღამური დოზა შეადგენს 450 მგ დიპირიდამოლს.

შედარებით მაღალი დოზის პრეპარატის (ასევე შემოგარსული ტაბლეტები) მოქმედი ნივთიერება შეიცავს 75 მგ დიპირიდამოლს.

ტაბლეტებს ყლაპავენ მთლიანად დანაწევრების გარეშე, წყლის მიყოლებით.

მკურნალობის ხანგრძლივობა დგინდება ინდივიდუალურად. პრეპარატი შესაძლებელია გამოვიყენოთ ხანგრძლივი დროით. აუცილებლობისას პარენტერულად პრეპარატი შეყავთ კუნთებში ან ვენაში ნელა – 5-10 მგ. დღეღამური დოზა შეადგენს 150-200 მგ-ს. ინფუზიის სიჩქარე არ უნდა აჭარბებდეს 200 მგკ/წთ-ში.

გვერდითი მოვლენები

თავის ტკივილი, თავბრუსხვევა, კუნთების ტკივილი;

– გულისრევა, ღებინება;

– ჰიპოტონია, ტაქიკარდია პრეპარატის ვენაში სწრაფად შეყვანისას;

– კანის სიწითლე, რომლის თანმხლებია სიცხის შეგრძნება.

იშვიათად აღინიშნება გულის კორონარული დაავადების მიმდინარეობის გაუარესება;

– ჰიპერერგიული რეაქციები (მომატებული მგრძნობელობა), მაგალითად, კანზე ხანმოკლე გამონაყრის და ურტიკარიის სახით.

– ცალკეულ შემთხვევებში ქირურგიული ჩარევისას, ან მისი მსგავსი პროცედურის ჩატარებისას მოსალოდნელი სისხლდენის განვითარება.

პრეპარატის მიღების უეცარმა შეწყვეტამ შესაძლებელია გამოიწვიოს:

– სტენოკარდია;

– მიოკარდიუმის ინფარქტი.

სატრანსპორტო საშუალებების მართვის უნარზე ზემოქმედება: პრეპარატის გამოყენება თერაპიულ დოზებშიც კი იწვევს სატრანსპორტო საშუალებების მართვის უნარზე უარყოფით ზემოქმედებას, ვინაიდან წნევის დაქვეითება ხელს უწყობს ფსიქომოტორული რეაქციის უნარის დაქვეითებას.

უკუჩვენებები

* მიოკარდიუმის მწვავე ინფარქტი;

* არასტაბილური სტენოკარდია;

* კორონარული არტერიების გავრცელებული მასტენოზირებელი ათეროსკლეროზი (ე.წ. „მითვისების ფენომენი“);

* სუბაორტალური სტენოზი;

* გულის დეკომპენსირებული უკმარისობა;

* არტერიული ჰიპოტენზია კოლაფსი;

* გულის რითმის მძიმე ფორმის დარღვევა;

* თირკმელების გამოხატული უკმარისობა;

* მოსალოდნელი სისხლდენები;

* პრეპარატის მიმართ მომატებული მგრძნობელობა.

ორსულობა და ლაქტაცია

ორსულობისა და ლაქტაციის პერიოდში პრეპარატი ინიშნება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც დედისთვის მოსალოდნელი სარგებელი სჭარბობს ნაყოფზე შესაძლო მოქმედების პოტენციურ რისკს.

განსაკუთრებული მითითებები

♦ პრეპარატი სიფრთხილით ინიშნება ორსულობისა და ლაქტაციის პერიოდში. განსაკუთრებით ორსულობის II და III ტრიმესტრში.

♦ დისპეფსიური მოვლენების შესამცირებლად შეიძლება მისი მიღება რძესთან ერთად.

♦ პრეპარატის გამოყენება 12 წლამდე ასაკის ბავშვებში არ არის რეკომენდებული, ვინაიდან არ არსებობს საკმარისი კლინიკური გამოცდილება.

♦ ვენაში პრეპარატი შეჰყავთ იშვიათად, გამოხატული გვერდითი მოვლენების გამო.

ჭარბი დოზირება

პრეპარატის ჭარბი დოზირებისას აღინიშნება: საერთო ვაზოდილატაცია, რომლის თანმხლებია ჰიპოტონია. ასევე სტენოკარდიული ხასიათის ჩივილები, ტაქიკარდია, სიმხურვალის შეგრძნება, სახის ჰიპერემია, სისუსტე და თავბრუსხვევა.

მკურნალობა სიმპტომატურია: კუჭის ამორეცხვა, ხელოვნური ღებინების გამოწვევა, პრეპარატის შეწოვის ხარისხის შესამცირებლად ზომების მიღება.

კურანტილის მადილატირებელი მოქმედება შესაძლოა კუპირებული იქნას ამინოფილინის ვენაში ნელი შეყვანის გზით (50-100 მგ 60 წამის განმავლობაში). თუკი აღნიშნული მეთოდით სტენოკარდიული ჩივილები მაინც აღინიშნება, მაშინ საჭიროა ენის ქვეშ ნიტროგლიცერინის გამოყენება.

სხვა წამლებთან ურთიერთქმედება

– ქსანტინის წარმოებულებისა (კოფეინი და თეოფილინი) და დიპირიდამოლის ერთდროული გამოყენება იწვევს ამ უკანასკნელის მოქმედების დაქვეითებას.

– კოფეინის შემცველი პროდუქტების – მაგალითად ყავისა და დიპირიდამოლის ერთდროული გამოყენებისას მცირდება დიპირიდამოლის ეფექტურობა.

– ანტიჰიპერტენზიული საშუალებებისა და დიპირიდამოლის ერთდროული გამოყენებით ძლიერდება ჰიპოტენზიური ეფექტი.

– დიპირიდამოლი აძლიერებს ანტიკოაგულანტებისა და აცეტილსალიცილის მჟავას ეფექტს. იმ შემთხვევაში, როდესაც იგი გამოიყენება აცეტილსალიცილის მჟავასთან და ანტიკოაგულანტებთან კომბინაციაში, მხედველობაში უნდა იქნას მიღებული მოსალოდნელი რისკი და პრეპარატის მიმართ ტოლერანტობის შესაძლო დაქვეითება.

– პენიცილინები, ცეფალოსპორინები, ტეტრაციკლინები და ქლორამფენიკოლი აძლიერებენ დიპირიდამოლის ანტიაგრეგანტულ ეფექტს.

საერთაშორისო დსახელება: comb.drug

მწარმოებელი: MENTHOLATUM CO.LTD,დიდი ბრიტანეთი

კლინიკურ–ფარმაკოლოგიური ჯგუფი:

კომბინირებული შემადგენლობის ადგილობრივი ანალგეზიური და ანთების საწინააღმდეგო საშუალება.

შემადგენლობა და გამოშვების ფორმა:

კრემი გარეგანი გამოყენებისათვის: ტუბში 15 გ ან 67 გ

მეთილსალიცილატი (მეთილსალიცილატის მჟავის მეთილის სპირტი) ……..   128 მგ

მენთოლი  ……………………………………………………………………………….    59.1 მგ

ევკალიპტის ზეთი ……………………………………………………………………..   19.7 მგ

გასუფთავებული სკიპიდარი

(გასუფთავებული ტერპენტინის ზეთი)  …………………………………………..  14.7 მგ

დამხმარე ნივთიერებები:

წყალი, თხევადი პარაფინი, ცხოველური ცხიმი, ტრიეთანოლამინი, კარმელაიზის ნატრიუმის მარილი,  სტეარინის მჟავა, პროპილენგლიკოლი.

ფარმაკოლოგიური თვისებები:

მეთილსალიცილატი კანში კარგად აბსორბირდება და ახასიათებს როგორც ტკივილდამაყუჩებელი, ასევე ანთების საწინააღმდეგო მოქმედება. ადგილობრივი გამოყენების დროს გასუფთავებული სკიპიდარი რეფლექსურად იწვევს სისხლის მიმოქცევის გაუმჯობესებას, რაც თავის მხრივ აუმჯობესებს აქტიური კომპონენტების შეწოვას.

ადგილობრივ გამოყენებისას ევკალიპტის ზეთს ახასიათებს ანალოგიური ეფექტი. დიპ ჰიტს ახასიათებს ადგილობრივი გამაღიზიანებელი და ტკივილდამაყუჩებელი მოქმედება, ასტიმულირებს ქსოვილებში ადგილობრივ სისხლის მიმოქცევას.

ჩვენებები:

კუნთების სიმპტომატური ტკივილი, იშიაზი, ლუმბაგო, ფიბროზიტი, დაჭიმულობა; რევმატიული ტკივილი, პოსტტრავმული ტკივილი. შეიძლება გამოყენებულ იქნეს კუნთების დასაზელად სპორტულ ვარჯიშამდე და ვარჯიშის შემდეგაც.

მიღების წესები და დოზირება:

მხოლოდ ადგილობრივი გამოყენებისათვის მოზრდილებსა და ბავშვებში 12 წლის ასაკის ზევით.

გახვრიტეთ ტუბი გადაბრუნებული სახურავის საშუალებით, კრემის მცირე რაოდენობა წაისვით მტკივნეულ ადგილას (4-10 სმ), შეიზილეთ სრულ შეწოვამდე. პროცედურა მეორდება დღეში 2-3-ჯერ. მკურნალობის კურსი ექიმთან კონსულტაციის გარეშე არ უნდა აღემატებოდეს 2 კვირას.

გვერდითი მოვლენები:

კანის მხრივ გამოხატული ალერგიული რეაქციები: ქავილი, სიწითლე, ჭინჭრის ციება.

უკუჩვენებები:

*მომატებული მგრძნობელობა პრეპარატის რომელიმე კომპონენტის მიმარ;

*ორსულობა და ლაქტაცია;

* პრეპარატი არ გამოიყენება 5 წლამდე ასაკის ბავშვებში.

განსაკუთრებული მითითებები:

კრემი მხოლოდ გარეგანი გამოყენებისთვის და მხოლოდ დაუზიანებელ ადგილას. მოერიდეთ წამლის მოხვედრას თვალსა და ლოწოვან გარსზე. პრეპარატის გამოყენება არ არის რეკომენდებული 12 წლამდე ასაკის ბავშვებში ექიმთან კონსულტაციის გარეშე.

სიმპტომების კვლავწარმოქმნის შემთხვევაში მიმართეთ ექიმს. გამოყენების შემდეგ კარგად დაიბანეთ ხელები. არ ტოვებს ლაქას ტანსაცმელსა და თეთრეულზე.

ჭარბი დოზირება:

არ არის აღწერილი.

სხვა წამლებთან ურთიერთქმედება:

მეთილსალიცილატი აძლიერებს ანტიკოაგულანტების და მეტოტრექსიტის აბსორბციის ეფექტს. თუ თქვენ იღებთ სხვა სამკურნალო საშუალებას, პრეპარატის მიღებამდე აუცილებელია ექიმთან კონსულტაცია.

შენახვის პირობები:

პრეპარატი ინახება არა უმეტეს 25⁰C ტემპერატურაზე, ბავშვებისათვის მიუწვდომელ ადგილას.

ვარგისიანობის ვადა: 3 წელი.

საერთაშორისო დასახელება:

IBUPROFEN

მწარმოებელი: MENTHOLATUM CO. LTD, დიდი ბრიტანეთი

მოქმედი ნივთიერება: იბუპროფენი + მენთოლი

კლინიკურ–ფარმაკოლოგიური ჯგუფი:

კომბინირებული შემადგენლობის ადგილობრივი გამოყენების ანალგეზიური და ანთების  საწინააღმდეგო საშუალება.

შემადგენლობა და გამოშვების ფორმა:

გელი გარეგანი გამოყენებისათვის: ტუბში 15 გ ან 50 გ

1 გ

იბუპროფენი ……………..           50 მგ

მენთოლი ……………………..      30 მგ

დამხმარე ნივთიერებები: პროპილენგლიკოლი, კარბომერი, დი-იზოპროპანოლამინი, ეთანოლი, წყალი.

ფარმაკოლოგიური თვისებები:

დიპ რილიფი წარმოადგენს იბუპროფენისა და მენთოლის კომბინაციას, რომლის სუნიც შეიგრძნობა უშუალოდ გამოყენების დროს.

იბუპროფენი არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატების ჯგუფის წარმომადგენელია. იგი აყუჩებს ტკივილს და აგრეთვე ხელს უწყობს ანთებითი პროცესების ლოკალიზებას.

მენთოლს ახასიათებს ადგილობრივი გამაღიზიანებელი მოქმედება, ეს კი ხელს უწყობს ტკივილის გაყუჩებას.

ჩვენებები:

დიპრილიფი გამოიყენება როგორც ტკივილგამაყუჩებელი და ანთების საწინააღმდეგო საშუალება ართრიტის, კუნთებისა და სახსრების სხვადასხვა სახის ტკივილის დროს, ხერხემლის ტკივილის ჩათვლით.

მიღების წესები და დოზირება:

მხოლოდ გარეგანი გამოყენებისათვის მოზრდილებსა და ბავშვებში 14 წლის ასაკის ზევით. სახურავის ზედა ნაწილის დაწოლით გახვრიტეთ ტუბი, გელის მცირე რაოდენობა წაისვით მტკივნეულ ადგილას, შეიზილეთ სრულ შეწოვამდე 4-ჯერ დღეში, ექიმთან კონსულტაციის გარეშე არ შეიძლება პრეპარატის 10 დღეზე მეტი ხნით გამოყენება.

არ შეიძლება პრეპარატის გამოყენება ჰაერგაუმტარი ნახვევის ქვეშ.

გვერდითი მოვლენები:

შესაძლებელია კანის მხრივ გამოხატული ალერგიული რეაქციები: ქავილი, სიწითლე და ა.შ.

უკუჩვენებები:

*დიპ რილიფის მიღება არ არის რეკომენდებული თუ:

*თქვენ მგრძნობიარე ხართ იბუპროფენის ან პრეპარატის სხვა რომელიმე კომპონენტის მიმართ;

*თქვენ გაწუხებთ ასთმა და იცით, რომ ასპირინმა და სხვა არასტეროიდულმა ანთების საწინააღმდეგო  პრეპარატებმა შეიძლება გამოიწვიონ ასთმის შეტევის პროვოცირება;

*კანი დაზიანებულია ტკივილის ადგილას;

*ხართ ორსული;

*ლაქტაციის დროს.

განსაკუთრებული მითითებები:

*დიპ რილიფის გამოყენება არ შეიძლება ექიმის რეკომენდაციის გარეშე 14 წლამდე ასაკის ბავშვებში.

*თუ თქვენ გაქვთ თირკმელების დაავადება პრეპარატის მიღების წინ გაიარეთ კონსულტაცია ექიმთან.

*გელი არ წაისვათ ტუჩებზე, ნესტოებზე, თვალებთან, სასქესო ორგანოებზე და ანალურ ხვრელთან ახლოს, აგრეთვე ღია ჭრილობებზე, დაზიანებულ და გაღიზიანებულ კანზე. თუ ეს მოხდა ჩამოიბანეთ გელი დიდი რაოდენობა სუფთა წყლით.

*დიპ რილიფის გამოყენების შემდეგ ყოველთვის დაიბანეთ ხელები, თუ ისინი არ წარმოადგენენ მკურნალობის ობიექტს.

*გელის გადაყლაპვის შემთხვევაში, მიმართეთ ექიმს.

ჭარბი დოზირება:

არ არის აღწერილი.

სხვა წამლებთან ურთიერთქმედება:

თუ თქვენ იღებთ სხვა სამკურნალო საშუალებას პრეპარატის გამოყენებამდე საჭიროა ექიმთან კონსულტაცია.

შენახვის პირობები:

პრეპარატი ინახება არა უმეტეს 25⁰C ტემპერატურაზე ბავშვებისათვის მიუწვდომელ ადგილას.

ვარგისიანობის ვადა: 3 წელი.

ფარმაკოლოგიური თვისებები

დიოქსიდინი წარმოადგენს ფართო სპექტრის ანტიბაქტერიულ საშუალებას.

ქიმიოთერაპიული აქტივობით ხასიათდება იმ ინფექციების მიმართ, რომლებიც გამოწვეულია: პროტეუსით, ფრიდლენდერის ჩხირით, ნაწლავისა და დიზენტერიის ჩხირებით, სალმონელებით, სტაფილოკოკით, სტერპტოკოკით, პათოგენური ანაერობებით (აიროვანი ინფექციის გამომწვევები).

იგი მიეკუთვნება ახალი რიგის ქიმიური პრეპარატების ჯგუფს, რაც განსაზღვრას მის აქტივობას იმ ბაქტერიების წინააღმდეგ, რომლებიც მდგრადნი არიან ანტიბიოტიკების, სულფანილამიდების წარმოებულების, ნიტროფურანისა და სხვა პრეპარატების მიმართ. პრეპარატი, თერაპიული კონცენტრაციით, სისხლში რჩება 4-6 სთ-ის განმავლობაში, იგი ადვილად და სწრაფად შეიწოვება ორგანოებსა და ქსოვილებში და გამოიყოფა შარდის მეშვეობით, რომელშიც მისი მაქსიმალური კონცენტრაცია აღინიშნება 1-2 სთ-ის განმავლობაში.

დიოქსიდინი, ადგილობრივი გამოყენებისას ხსნარის ან მალამოს სახით, ნაწილობრივ შეიწოვება ჭრილობის ან დამწვარი უბნის ზედაპირით. მას არ ახასიათებს ადგილობრივი გამაღიზიანებელი მოქმედება. ვენაში შეყვანისას, საჭიროა მისი დოზის მკაცრი კონტროლი.

ჩვენებები

დიოქსიდინის ხსნარს იყენებენ ადგილობრივად და საფენების სახით ჭრილობების, ჩირქოვანი კერების ღრუ ორგანოების (პირის, მენჯის, მუცლის) გამოსარეცხად, ვენაში წვეთობრივად. მალამო გამოიყენება დამწვრობით და ჭრილობებით გამოწვეული ინფექციების დროს.

დიოქსიდინის ხსნარის გამოყენების ჩვენება:

სხვადასხვა (გრუამურყოფითი ბაქტერიები, კერძოდ: პროტეუსი, კლებსიელა: სტაფილოკოკები და სტრეპტოკოკები, ბაქტერიების ნახევრადრეზისტენტული შტამები) ბაქტერიებით გამოწვეული ჩირქოვან-ანთებითი დაავადებები. დიოქსიდინის გამოყენების ჩვენებას წარმოადგენს ჩირქოვანი პროცესების გამომწვევი ბაქტერიები, რომლებიც მდგრადნი არიან ანტიბიოტიკებითა და ქიმიოთერაპიული პრეპარატებით მკურნალობის მიმართ, მათ შორის სტაფილოკოკური ინფექციების დროს იმ შემთხვევაში, როდესაც სხვა ქიმიოთერაპიული პრეპარატები არ არის ეფექტური. აგრეთვე ზედაპირული ლოკალიზაციის და ღრმა ჩირქოვანი ჭრილობების, ხანგრძლივად მიმდინარე ძნელად შეხორცებადი ჭრილობების დროს.

ადგილობრივი გამოყენება: სხვადასხვა ინფიცირებული და ტროფიკული წყლულები, რბილი ქსოვილების ფლეგმონები, ინფიცირებული დამწვრობები, ოსტეომიელიტებით გამოწვეული ჩირქოვანი ჭრილობები.

ღრუ ორგანოებში შეყვანა: გულმკერდისა და მუცლის ღრუს ორგანოების ჩირქოვანი პროცესები, ჩირქოვანი პლევრიტები, პლევრის ემპიემები, ფილტვის აბსცესები, პერიტონიტი, ცისტიტი, რბილი ქსოვილების აბსცესები, შარდის ბუშტისა და ნაღვლის გზების ოპერაციის შემდგომ ჭრილობები, ჩირქოვანი მასტიტები და სხვა.

დიოქსიდინს იყენებენ მხოლოდ მოზრდილებში სტაციონარის პირობებში.

დოზირების რეჟიმი

დიოქსიდინის ხსნარის ადგილობრივად გამოყენების მეთოდი:

ადგილობრივად იყენებენ 0.1-1% დიოქსიდინის ხსნარს. 0.1-0.2% ხსნარის მისაღებად, ამპულებს ხსნიან ნატრიუმის ქლორიდის იზოტონურ ხსნარში ან საინექციო წყალში.

ზედაპირული ინფიცირებული ჭრილობების სამკურნალოდ, ჩვეულებრივი პროცედურის შემდეგ, იყენებენ პრეპარატის 0.5-%-იან ხსნარში დასველებულ საფენს. ზემოდან ახვევენ მშრალ ნახვევს, საფენების გამოცვლა ხდება ყოველდღე ან დღეგამოშვებით.

ღრმა ჩირქოვანი ჭრილობების დროს სადრენაჟო ზონდის საშუალებით შეყავთ 20 მლ-დან, 100 მლ 0.5% პრეპარატის ხსნარი. გადახვევა წარმოებს დღეში ერთჯერ.

ოსტეომიელიტების დროს ჩირქოვანი ჭრილობების გამორეცხვა წარმოებს 0.2% ხსნარის 15-20 წვეთი წუთში 1-2 სთ-ის განმავლობაში, მძიმე ფორმების დროს კი 12 სთ-ის განმავლობაში.

პროფილაქტიკის მიზნით, ოპერაციის შემდგომი დაჩირქების თავიდან ასაცილებლად, ინფიცირებული საშარდე გზების (შარდსაწვეთი და შარდსადინარი) გამორეცხვას აწარმოებენ 0.1%-იანი ხსნარით 3-4 სთ-ის განმავლობაში ერთხელ დღეში, წვეთობრივად 20-60 წვეთი წუთში სიჩქარით 5-9 დღის განმავლობაში.

დიოქსიდინის ხსნარის ღრუ ორგანოებში შეყვანის მეთოდი:

საჭიროა ჩატარდეს სინჯი პრეპარატის მიმართ მგრძნობელობაზე. ამ მიზნით ღრუ ორგანოში შეყავთ 10 მლ 0.5% ხსნარი, თუ 3-6 სთ-ის განმავლობაში არ აღინიშნა თავის ტკივილი, ტემპერატურის მომატება და სხვა გვერდითი მოვლენები, იწყებენ მკურნალობას.

ჩირქოვან ღრუში შეყავთ (გააჩნია მის ფართს) დღეღამეში 20-დან 100 მლ-მდე 0.5% ხსნარი (100-500 მგ), კათეტერით, სადრენაჟო მილით ან შპრიცით, მაქსიმალური სადღეღამისო დოზაა 140 მლ 0.5% (700 მგ) ერთხელ დღეში.

პერიტონიტების დროს ერთჯერადი დოზა შეადგენს არა ნაკლებ 350 მგ-ს (70 მგ 0.5% ხსნარი).

დიოქსიდინის ვენაში შეყვანის მეთოდი:

ვენაში შეჰყავთ წვეთოვანი სახით, რომლის დროსაც იყენებენ მხოლოდ 0.5% ხსნარს ამპულებში, რომელსაც წინასწარ ხსნიან 5% გლუკოზის ან ნატრიუმის ქლორიდის იზოტონურ ხსნარში 0.2% კონცენტრაციის ხსნარის მიღებამდე. სადღეღამისო დოზაა (600-900 მგ) დაყოფილი 2-3 შეყვანაზე.

სადღეღამისო დოზის წილადობრივი შეყვანა:

გამოიყენება ძირითადად მძიმე სეპტიკური მდგომარეობების დროს, 150 მლ 0.2%-იანი ხსნარი, 60-80 წვეთი სთ-ში სიჩქარით 30 წთ-ის განმავლობაში. მძიმე ავადმყოფებში სადღეღამისო დოზა შეიძლება გაიზარდოს 1200 მგ-მდე, დაყოფილი 4 მიღებაზე. მკურნალობა გრძელდება 3 კვირა.

II. დიოქსიდინის 5% მალამოს გამოყენება:

ჭრილობაზე აფიქსირებენ 5% (2-3 მმ სისქის) მალამოთი გაჟღენთილ დოლბანდს.

ჩირქოვან ღრუში ათავსებენ მალამოთი გაჟღენთილ  ტამპონს. წინასწარ საჭიროა ჭრილობის გასუფთავება ჩირქოვან-ნეკროზული მასისაგან. თითოეულ პროცედურაზე იხარჯება საშუალოდ 30 გ მალამო.

დიდი ფართობის მქონე ზედაპირულ დამწვრობებზე გამოყენებული მალამოს რაოდენობა არ უნდა აღემატებოდეს 10 გ-ს დღეში. ნახვევის გამოცვლა წარმოებს (ჭრილობის მდგომარეობის მიხედვით) ყოველდღე ან 3 დღეში ერთხელ. მკურნალობის კურსი შეადგენს 3 კვირას.

გვერდითი მოვლენები

ვენაში ან ღრუში პრეპარატის შეყვანისას შეიძლება აღინიშნოს: თავის ტკივილი, შეციება, ტემპერატურის მომატება, დისპეფსიური მოვლენები, კუნთების კრუნჩხვები. მათი პრევენციისათვის საჭიროა ანტიჰისტამინური და კალციუმის პრეპარატების დანიშვნა, ხოლო გვერდითი მოვლენების განვითარებისას დიოქსიდინის დოზის შემცირება, ანტიჰისტამინური პრეპარატების მიღება, ან დიოქსიდინის გამოყენების შეწყვეტა.

უკუჩვენებები

* პრეპარატის მიმართ მომატებული მგრძნობელობა;

* თირკმლის ფუნქციის მოშლა;

* ანამნეზში თირკმელზედა ჯირკვლის ფუნქციის უკმარისობა;

* ორსულობა და ლაქტაცია.

საერთაშორისო დასახელება:

DIOXYDINE

მწარმოებელი: JOINT STOCK COMPANY FARMAK

მოქმედი ნივთიერება: დიოქსიდინი

კლინიკურ-ფარმაკოლოგიური ჯგუფი:

ანტიმიკრობული და ანტიპარაზიტული სამკურნალო საშუალება; ქინოქსალინის წარმოებული სამკურნალო საშუალება.

შემადგენლობა და გამოშვების ფორმა:

საინექციო ხსნარი 1%: ამპულაში 1 მლ,

შეფუთვაში 10 ც.

1 მლ

დიოქსიდინი ………………  10 მგ

ვრცლად დიოქსიდინი

საერთაშორისო დასახელება:

VALSARTAN

მწარმოებელი: NOVARTIS PHARMA AG ,შვეცარია

მოქმედი ნივთიერება: ვალსარტანი

კლინიკურ–ფარმაკოლოგიური ჯგუფი:

ანგიოტენზინ II ანტაგონისტების მარტივი პრეპარატები.

შემადგენლობა და გამოშვების ფორმა:

შემოგარსული ტაბლეტები: შეფუთვაში 14 და 28 ც.

1 ტაბ.

ვალსარტანი …………………….. 40 მგ

1 ტაბ.

ვალსარტანი ……………………. 80 მგ

1 ტაბ.

ვალსარტანი ……………………. 160 მგ

დამხმარე ნივთიერებები:

მიკროკრისტალური ცელოლუზა, კროსპოვიდონი, კოლოიდური გაუწყლოებული სილიციუმის ორჟანგი, მაგნიუმის სტეარატი, ჰიპრომელოზა, ტიტანის დიოქსიდი (E171), მაკროგოლი 8000, რკინის წითელი ოქსიდი (E172), რკინის ყვითელი ოქსიდი (E172), რკინის შავი ოქსიდი (E172, მხოლოდ 40 მგ და 160 მგ ტაბლეტებისათვის).

ფარმაკოლოგიური თვისებები:

ვალსარტანი – ანგიოტენზინ II რეცეპტორების აქტიური და სპეციფიკური ანტაგონისტია, რომელიც გამოიყენება პერორალურად. იგი არჩევითად მოქმედებს AT₁ რეცეპტორებზე, რომლებიც პასუხს აგებენ ანგიოტენზინ II ცნობილ ეფექტებზე. ვალსარტანით AT₁რეცეპტორების ბლოკადის შედეგად ანგიოტენზინ II-ის შრატისმიერი დონეების გაზრდამ შესაძლებელია გამოიწვიოს თავისუფალი AT₂ რეცეპტორების სტიმულირება, რაც აწონასწორებს AT₁ რეცეპტორების ეფექტს. ვალსარტანი AT₁ რეცეპტორების მიმართ რაიმე გამოხატულ აგონისტურ აქტიურობას არ ამჟღავნებს. AT₁ რეცეპტორებისადმი ვალსარტანის სწრაფვა დაახლოებით 20 000-ჯერ მეტია, ვიდრე AT₂ რეცეპტორებისადმი.

ვალსარტანი არ აინჰიბირებს ანგიოტენზინგარდამქმნელ ფერმენეტს (აგფ), რომელიც ცნობილია ასევე კინინაზა II-ის სახელწოდებით, რომელიც ანგიოტენზინ I გარდაქმნის ანგიოტენზინ II-ად და შლის ბრადიკინინს. პრეპარატის გამოყენება არტერიული ჰიპერტენზიის მქონე პაციენტებში იწვევს არტერიული წნევის დაქვეითებას, პულსის სიხშირის ცვლილების გარეშე.

პერორალური მიღების შემდე ჰიპოტენზული მოქმედების დაწყება აღინიშნება 2 საათის განმავლობაში და მაქსიმუმს აღწევს 4-6 საათის განმავლობაში. პრეპარატის მიღების შემდეგ ანტიჰიპერტენზული მოქმედება გრძელდება 24 სთ-ზე მეტი ხნის განმავლობაში. მაქსიმალური თერაპიული ეფექტი ვითარდება მკურნალობის დაწყებიდან 2-4 კვირის შემდეგ და გრძელდება ხანგრძლივი თერაპიის დროს.

პრეპარატის ჰიდროქლორთიაზიდთან კომბინირებისას ადგილი აქვს არტერიული წნევის დამატებით დაქვეითებას.

პრეპარატის მიღების უეცარ შეწყვეტას თან არა ახლავს მოხსნის სინდრომის განვითარება. არტერიული ჰიპერტონიით დაავადებულებში პრეპარატის კურსობრივი გამოყენებისას დადგინდა, რომ პრეპარატი არსებით გავლენას არ ახდენს საერთო ქოლესტერინის, შარდმჟავას დონეზე, ასევე უზმოზე გამოკვლევისას – სისხლის შრატში ტრიგლიცერიდებისა და გლუკოზის კონცენტრაციაზე.

პრეპარატის გამოყენება იწვევს გულის უკმარისობის მიზეზით გამოწვეული ჰოსპიტალიზაციის შემთხვევების შემცირებას, გულის უკმარისობის პროგრესირების შენელებას, NYHA კლასიფიკაციის მიხედვით ფუნქციონალური კლასის გაუმჯობესებას, გადასროლის ფრაქციის გაზრდას. ასევე გულის უკმარისობის ნიშნებისა და სიმპტომების შემცირებას და სიცოცხლის ხარისხის გაუმჯობესებას პლაცებოსთან შედარებით.

VALIANT გამოკვლევამ აჩვენა ვალსარტანის, ისევე როგორც კაპტოპრილის ეფექტურობა მიოკარდიუმის ინფარქტის შემდეგ საერთო სიკვდილიანობის დაქვეითებაში. ასევე ეფექტური იყო ვალსარტანი გულ-სისხლარღვთა პათოლოგიების შედეგად სიკვდილის შემთხვევების შემცირებაში და დადებითად მოქმედებდა ისეთ მაჩვენებლებზე, როგორიცაა დროის პერიოდი გულ-სისხლძარღვოვანი სიკვდილის პირველ პათოლოგიურ გამოვლინებამდე, გულის უკმარისობის შედეგად ჰოსპიტალიზაციის შემთხვევების შემცირებაში და მორეციდივე მიოკარდიუმის ინფარქტის შემთხვევების შემცირებაში.

ვალსარტანის კაპტოპრილთან კომბინაციით მიღებული ეფექტი არ აღემატება მხოლოდ კაპტოპრილით მიღებულ ეფექტს. ასაკის, სქესის, რასობრივი კუთვნილების, მკურნალობის ან ძირითადი დაავადების მიხედვით არანაირი განხვავებები საერთო სიკვდილიანობაში არ აღნიშნულა.

ვალსარტანი, ისევე როგორც კაპტოპრილი, ეფექტური იყო სიკვდილის შემთხვების შემცირებაში, რომელიც გამოწვეული იყო მიოკარდიუმის ინფარქტის შემდეგ, ნებისმიერი მიზეზით. ნებისმიერი მიზეზით გამოწვეული სიკვდილის შემხთვევები ერთნაირი იყო ვალსარტანის (19.9%) კაპტოპრილის (19.5%) ჯგუფებში და ჯგუფში ვალსარტანი+კაპტოპრილი (19.3%). ვალსარტანის ეფექტურობა გამოვლინდა გულ-სისხსლძარღვთა დაავადებით გამოწვეული სიკვდილის შემთხვევების შემცირებით, ასევე გულის უკმარისობის გამო ჰოსპიტალიზაციის, მიოკარდიუმის ინფარქტის რეციდივების რეანიმირებული გულის გაჩერების შემთხვევების შემცირებით.

გარდა ამისა, ვალსარტანი+კაპტოპრილის კომბინაციით, ვალსარტანით მონოთერაპიის და კაპტოპრილით მონოთერაპიის ეფექტურობა დადასტურდა პაციენტებში, რომლებიც ღებულობდნენ ბეტა-ბლოკატორებს.

ფარმაკოკინეტიკა:. პრეპარატის პერორალური მიღების შემდეგ ვალსარტანი სწრაფად შეიწოვება. თუმცა შეწოვის ხარისხი ვარირებს ფართო საზღვრებში პრეპარატის აბსოლუტური ბიოშეღწევადობის საშუალო მაჩვენებელი შეადგენს 23%-ს, ვალსარტანის ფარმაკოკინეტიკურ მრუდს აქვს დაღმავალი მულტიექსპონენციალური ხასიათი (t_1/2α1/2 β დაახლოებით 9 სთ).

შესწავლილი დოზების დიაპაზონში ვალსარტანის კინეტიკას აქვს ხაზოვანი ხასიათი. პრეპარატის განმეორებითი მიღებისას კინეტიკური მაჩვენებლების ცვლილებები არ აღნიშნულა. პრეპარატის დღეში ერთხელ მიღებისას კუმულაცია უმნიშვნელოა. პრეპარატის კონცენტრაცია ქალისა და მამაკაცის სისხლის პლაზმაში ერთნაირია.

ვალსატრანი მნიშვნელოვანი ხარისხით (94-97%) უკავშირდება სისხლის შრატის ცილებს, უპირატესად ალბუმინებს. წონასწორული მდგომარეობის პერიოდში განაწილების მოცულობა დაბალია (დაახლოებით 17 ლ). თირკმლის სისხლმიმოქცევასთან შედარებით (დაახლოებით 30 მლ/სთ) ვალსარტანის პლაზმური კლირენსი შედარებით დაბალია (დაახლოებით 2 ლ/სთ). ვალსარტანის განავალთან გამოყოფა შეადგენს 70%-ს (შიგნით მიღებული დოზის სიდიდით); შარდთან გამოიყოფა დაახლოებით 30%, უპირატესად უცვლელი სახით.

საკვებთან ვალსარტანის მიღების დროს მრუდის “კონცენტრაცია – დროს”(AUC) ქვევით მდებარე ფართი მცირდება 48%-ით, თუმცა პრეპარატის მიღებიდან 8 საათის შემდეგ ვალსარტანის კონცენტრაციები პლაზმაში, მისი მიღებისას, უზმოზე, ასევე საკვებთან ერთად, -ერთნაირია. ამასთანავე, მრუდის “კონცენტრაცია – დროს” ქვევით მდებარე ფართის შემცირებას თან არ ახლავს თერაპიული ეფექტის კლინიკურად მნიშვნელოვანი დაქვეითება, ამიტომ პრეპარატის მიღება შეიძლება როგორც უზმოზე, ასევე ჭამის დროს.

ვალსარტანის მაქსიმალური კონცენტრაციის მიღწევის საშუალო დრო და ნახევარგამოყოფის პერიოდი გულის უკმარისობით დაავადებულ პაციენტებში და ჯანმრთელ მოხალისეებში ერთნაირია. მრუდი “კონცენტრაცია – დროს” (AUC) ქვევით მდებარე ფართის და ვალსარტარის მაქსიმალური კონცენტრაციის სიდიდეები იზრდება ხაზობრივად და თითქმის დოზის გაზრდის პროპორციულად კლინიკური დიაპაზონის ზევით (40-160 მგ დღეში 2-ჯერ). კუმულაციის კოეფიციენტი შეადგენს საშუალოდ 1.7. ვალსარტანის კლირენსი შიგნით მიღების შემდეგ შეადგენს დაახლოებით 4.5 ლ/სთ. ასაკი გავლენას არ ახდენს პრეპარატის კლირენსზე გულის უკმარისობის მქონე პაციენტებში.

ფარმაკოკინეტიკა:

ხანდაზმული ასაკის ავადმყოფები: ხანდაზმული ასაკის ზოგიერთ ავადმყოფში ვალსარტანის სისტემური ზემოქმედება რამდენადმე უფრო გამოხატული იყო, ვიდრე ახალგაზრდა ასაკის ავადმყოფებში, თუმცა კლინიკურად უმნიშვნელოა.

ავადმყოფები თირკმლის ფუნქციის დარღვევებით: გამოვლენილი არ ყოფილა კორელაცია თირკმლის ფუნქციათა და ვალსარტანის სისტემურ ზემოქმედებას შორის. ამიტომ ავადმყოფებში თირკმლის ფუნქციის დარღვევებით, პრეპარატის დოზის კორექცია საჭირო არ არის. ჯერჯერობით არ ჩატარებულა პრეპარატის ფარმაკოკინეტიკის გამოკლევა ავადმყოფებში, რომლებიც იმყოფებიან ჰემოდიალიზზე. თუმცა, ვალსარტანს გააჩნია პლაზმის ცილებთან შეკავშირების მაღალი ხარისხი, ამიტომ მისი გამოდევნა ჰემოდიალიზის დროს ნაკლებსარწმუნოა.

ავადმყოფები ღვიძლის ფუნქციის დარღვევებით: პრეპარატის შეწოვილი დოზის დაახლოებით 70% ექსკრეტირდება ნაღველთან, უპირატესად უცვლელი სახით. ვალსარტანი მნიშვნელოვან ბიოტრანსფორმაციას არ განიცდის და მისი სისტემური ზემოქმედება კორელაცაში არ არის ღვიძლის ფუნქციის დარღვევის ხარისხთან. ამიტომ, არაბილიარული წარმოშობის ღვიძლის უკმარისობით დაავადებულებში და ქოლესტაზის არ არსებობისას, ვალსარტანის დოზის კორექცია საჭირო არ არის. ნაჩვენები იყო, რომ ღვიძლის ციროზით ან ნაღვლგამომყოფი გზების ოქსტრუქციით დაავადებულებში ვალსარტანის AUC მატულობს დაახლოებით 2-ჯერ.

ჩვენებები:

ჰიპერტენზია: ჰიპერტენზიის მკურნალობა.

გულის უკმარისობა: გულის უკმარისობის თერაპია (II-IV კლასის, ნიუ-იორკის კარდიოლოგთა ასოციაციის (NYHA) კლასიფიკაციით) ავადმყოფებში, რომლებსაც უტარდებათ ტრადიციული თერაპია დიურეზული საშუალებებით, სათითურას პრეპარატებით, ასევე აგფ სხვა ინჰიბიტორებით, ან ბეტა-ბლოკატორებით; ყველა ჩამოთვლილი პრეპარატის გამოყენება აუცილებელი არ არის.

პოსტინფარქტული მდგომარეობა: დიოვანი ნაჩვენებია მიოკარდიუმის ინფარქტის შემდეგ მდგომარეობის გასაუმჯობესებლად კლინიკურად სტაბილურ პაციენტებში, რომლებთაც აღენიშნებათ მარცხენა პარკუჭოვანი  უკმარისობის და/ან მარცხენა პარკუჭის სისტოლური დისფუნქციის ნიშნები, სიმპტომები და რენტგენოლოგიური მონაცემები.

მიღების წესები და დოზირება:

• ჰიპერტენზია: დიოვანის რეკომენდებული დოზა შეადგენს 80 მგ ან 160 მგ დღეში ერთხელ, დამოუკიდებლად ავადმყოფის რასობრივი კუთვნილებისა, ასაკისა და სქესისა. ანტიჰიპერტენზიული ეფექტი მიიღწევა მკურნალობის პირველ 2 კვირას, ხოლო მაქსიმალურ ეფექტს აღწევს 4 კვირის შემდეგ. იმ ავადმყოფებში, რომლებთანაც ვერ ხერხდება არტერიული წნევის ადექვატური დაქვეითება, დიოვანის დღიური დოზა შესაძლებელია გაიზარდოს 320 მგ-მდე, ან დამატებით ინიშნება დიურეული საშუალებები.

დიოვანის დანიშვნა შეიძლება ასევე სხვა ანტიჰიპერტენზიულ საშუალებებთან ერთად.

• გულის უკმარისობა: დიოვანის რეკომენდებული საწყისი დოზა შეადგენს 40 მგ დღეში 2-ჯერ ყოველდღიურად. დიოვანის დოზა საჭიროა გაიზარდოს “ტიტრირების” მეთოდით 80 მგ-მდე ან 160 მგ-მდე დღეში 2-ჯერ, ანუ, მაქსიმალურ დოზამდე.  დიოვანის მაქსიმალურმა დღიურმა დოზამ კლინიკურ გამოკვლევებში შეადგინა 320 მგ, რამდენიმე მიღებაზე.

გულის უკმარისობის მქონე პაციენტების მდგომარეობის შეფასება ყოველთვის ითვალისწინებს თირკმლის ფუნქციის შეფასებას.

• პოსტინფარქტული მდგომარეობა: მკურნალობის დაწყება შეიძლება მიოკარდიუმის ინფარქტიდან უკვე 12 საათის შემდეგ – 2 მგ დღეში 2-ჯერ საწყისი დოზის შემდეგ, ვალსარტანის დოზას ზრდიან 40 მგ-მდე, 80 მგ და 160 მგ-მდე დღეში 2-ჯერ, შემდგომი რამოდენიმე კვირის განმავლობაში. საწყისი დოზის მისაღებად 40 მგ ტაბლეტი იყოფა შუაზე.

გეგმური მაქსიმალური დოზაა 16 მგ დღეში 2-ჯერ. საერთოდ, რეკომენდებულია, რომ პაციენტები ღებულობდნენ 80 მგ დღეში 2-ჯერ 2 კვირის განმავლობაში. მკურნალობის დაწყებიდან, და, რომ სამი თვის განმავლობაში მიღწეულ იქნას მაქსიმალური დოზა, დოზის ტიტრირების პერიოდში ვალსარტანის ამტანობიდან გამომდინარე. თუკი წარმოიქმნება სიმპტომური ჰიპოტენზია ან თირკმლისმიერი დისფუნქცა, საჭიროა დოზის შემცირების საკითხის განხილვა.

• ვალსარტანის გამოყენება ნაჩვენებია პაციენტებში, რომლებიც მიოკარდიუმის ინფარქტის შემდეგ ღებულობდნენ სხვა პრეპარატებს, მაგალითად, თრომბოლიზურ საშუალებებს, აცეტილსალიციდის მჟავას, ბეტა-ბლოკატორებსა და სტატინებს.

მიოკარდიუმის ინფარქტის შემდეგ პაციენტების მდგომარეობის შეფასება ყოველთვის ითვალისწინებს თირკმლის ფუნქციის შეფასებას.

შენიშვნა ყველა ჩვენების მიმართ: თირკმლის ფუნქციის დარღვევის მქონე პაციენტებში ან ღვიძლის უკმარისობის მქონე პაციენტებში ქოლესტაზის გარეშე, პრეპარატის დოზის კორექცია საჭირო არ არის.

ბავშვებში და მოზარდებში (18 წლამდე ასაკის) დიოვანის გამოყენების უსაფრთხოება და ეფექტურობა დადგენილი არ არის.

გვერდითი მოვლენები:

ჰიპერტენზია: პლაცებო-კონტროლირებად გამოკვლევებში არასასურველი მოვლენების საერთო სიხშირე შეპირისპირებული იყო პლაცებოსთან.

6 თვიანმა გაფართოებულმა გამოკვლევებმა, რომელშიც ჩართულნი იყვნენ ჰიპერტენზიის მქონე პაციენტები, რომლებიც ღებულობდნენ ვალსარტანს დოზით 320 მგ, აჩვენა პლაცებო-კონტროლირებად გამოკვლევებში გამოვლენილთან შეპირისპირებული გვერდითი მოვლენების საერთო რიცხვი.

შეტანილია აგრეთვე პოსტმარკეტინგული მონაცემები პრეპარატის გვერდითი რეაქციების შესახებ ჰიპერტეზიის მქონე პაციენტებში.

გვერდითი რეაქციების განვითარების სიხშირე შეფასებულია შემდეგნაირად: “ძალიან ხშირად” ->1/10. “ხშირად” – >1/100-დან, 1/1000-დან, 1/10000-დან,

ინფექციები და ინვაზიები: ხშირად: ვირუსული ინფექციები: იშვიათად – ზედა სასუნთქი გზების ინფექციები, ფარინგიტები, სინუსიტები; ძალიან იშვიათად – რინიტები.

სისხლის მიმოქცევისა და ლიმფური სისტემის მხრივ: ხშირად – ნეიტროპენია; ძალიან იშვიათად – თრომბოციტოპენია.

იმუნური სისტემის მხრივ: ძალიან იშვიათად – ჰიპერმგრძნობელობის რეაქციები, შრატისმიერი დაავადებების ჩათვლით.

ნივთიერებათა ცვლის დარღვევები: ზოგჯერ – ჰიპერკალიემია.

ფსიქიკის დარღვევები: ზოგჯერ – უძილობა, ლიბიდოს დაქვეითება.

ნერვული სისტემის მხრივ: ხშირად – პოსტურალური თავბრუსხვევა; ზოგჯერ -თავბრუსხვევა; იშვიათად – ვერტიგო. ძალიან იშვიათად – თავის ტკივილი.

ზლაბირინთული და მხედველობის მხრივ დარღვევები:ოგჯერ – ვერტიგო.

გულ-სისხლძარღვთა სისტემის მხრივ: ხშირად – ორთოსტატული ჰიპოტენზია; ზოგჯერ -გულის უკმარისობა, ჰიპოტენზია; ძალიან იშვიათად – ვასკულიტი.

სასუნთქი სისტემის მხრივ: ზოგჯერ – ხველა.

საჭმლის მომნელებელი სისტემის მხრივ: ზოგჯერ – დიარეა, ტკივილი მუცელში; ძალიან იშვიათად – გულისრევა.

კანისა და კანქვეშა დარღვევები: ძალიან  იშვიათად – ანგიონევროზული შეშუპება, გამონაყარი, ქავილი.

ძვალ-კუნთოვანი სისტემის მხრივ: ზოგჯერ – ტკივილი ზურგში; ძალიან იშვიათად ართრალგია, მიალგია.

შარდგამომყოფი სისტემის მხრივ: ძალიან იშვიათად – თირკმლის ფუნქციის დარღვევები, თირკმლის მწვავე უკმარისობა, თირკმლის უკმარისობა.

ზოგადი დარღვევები: ზოგჯერ – სისუსტე, ასთენია, შეშუპება.

გულის უკმარისობა: ორმაგ არახანგრძლივ გამოკვლევებში, რომელიც ჩაუტარდათ გულის უკმარისობით დაავადებულებს, ასევე Val HeFT გამოკვლევის პირველი 4 თვის მონაცემებით, პრეპარატს გარკვეული კავშირი ჰქონდა ზემოთ აღწერილი გვერდითი მოვლენების წარმოქმნასთან, რომელიც აღინიშნა 1%-ზე მეტი სიხშირით და უფრო ხშირად იმ პაციენტებში, რომლებიც ღებულობდნენ ვალსარტანს, ვიდრე პაციენტებში, რომლებიც ღებულობდნენ პლაცებოს. ყველა ავადმყოფს უტარდებოდა გულის უკმარისობის სტანდარტული თერაპია, ხშირად კომპლექსური თერაპია, რომელიც ითვალისწინებდა დიერეზულ საშუალებებს, სათითურას პრეპარატებს, ბეტა-ბლოკატორების ან აგფ-ინჰიბიტორებს.

გულის უკმარისობით დაავადებულ პაციენტებში ვალსარტანის ხანგრძილვი გამოყენების დროს დამატებით გვერდითი ეფექტები არ აღნიშნულა.

პოსტინფარქტული მდგომარეობები: ორმაგ ბრმა რანდომიზირებული, აქტიურად კონტროლირებად VALIANT გამოკვლევებში, რომელიც ჩატარდა პარალელურ ჯგუფებში, ადარებდნენ ვალსარტანით, კაპტოპრილით და მათი კომბინირებით ხანგრძლივი მკურნალობის ეფექტურობასა და უსაფრთხოებას მაღალი რისკის მქონე პაციენტებში მიოკარდიუმის ინფარქტის შემდეგ. ვალსარტანის უსაფრთხოების პროფილი შეესაბამებოდა პრეპარატის ფარმაკოლოგიურ თვისებებს და დაავადების ეტიოლოგიას, გულ-სისხლძარღვთა სისტემის მხრივ რისკის ფაქტორებს და დაავადების კლინიკურ სურათს იმ პაციენტებში, რომლებიც მკურნალობდენ მიოკარდიუმის ინფარქტის შემდეგ. სერიოზული გვერდითი მოვლენები ვითარდებოდა უპირატესად გულ-სისხლძარღვთა სისტემის მხრივ და უმრავლეს შემთხვევაში დაკავშირებული იყო ძირითად დაავადებასთან, რაც აისახებოდა პირველადი ეფექტურობით, ლეტალური გამოსავლის ყველა შემთხვევებში. გვერდითი მოვლენები, რომლებიც არ იწვევენ ლეტალურ გამოსავალს და რომლებიც სავარაუდოდ უკავშირდება გამოსაკვლევ ნივთიერებას, ვითარდებოდა ≥0.1% შემთხვევებში. ამ მოვლენებს მიეკუთვნება ჰიპოტენზია და თირკმლის ფუნქციის დარღვევა.

გვერდითი მოვლენების განვითარების გამო მკურნალობა შეუწყდა 5.8% პაციენტს, რომლებიც ღებულობდნენ ვალსარტანს, და 7.7% პაციენტს, რომლებიც ღებულობდნენ კაპტოპრილს.

ლაბორატორიული გამოკვლევის შედეგები: იშვიათ შემთხვევებში ვალსარტანის გამოყენებას შესაძლებელია თან ახლდეს ჰემოგლობინის და ჰემატოკრიტის დაქვეითება. კონტროლირებად კლინიკურ გამომკვლევებში 0.8% და 0.4 ავადმყოფებში, რომლებიც ღებულობდნენ დიოვანს,  აღინიშნა ჰემატოკრიტისა და ჰემოგლობინის არსებითი დაქვეითება (>20%) შედარებისთვის – იმ ავადმყოფებში, რომლებიც ღებულობდნენ პლაცებოს, როგორც ჰემატოკრიტის, ასევე ჰემოგლობინის დაქვეითება აღნიშნა შემთხვევათა 0.1%-ში.

ნეიტროპენია გამოვლინდა 1.9% ავადმყოფთან, რომლებიც ღებულობდენ ვალსარტანს და 1.6% ავადმყოფთან, რომლებიც ღებულობდნენ აგფ-ინჰიბიტორს.

კონტროლირებად კლინიკურ გამოკვლევებში ჰიპერტენზიის მქონე ავადმყოფებში გამოვლინდა კრეატინინის კალიუმისა და საერთო ბილირუბინის დონეთა არსებითი მატება სისხლის შრატში, შესაბამისად 0.8% 4.4% და 6% ავადმყოფებთან, რომლებიც ღებულობდნენ დიოვანს, და 1.6%, 6.4% და 12.9% ავადმყოფებთან, რომლებიც ღებულობდნენ აგფ-ინჰიბიტორებს. არსებობს ცნობები ღვიძლის ფუნქციის მაჩვენებლების მომატების შემთხვევებისა ავადმყოფებში, რომლებიც ღებულობდნენ ვალსარტანს. გულის უკმარისობის დროს კრეატინინის დონის მომატება 50%-ზე ზევით აღინიშნა ავადმყოფთა 3.9%-ში, რომლებიც ღებულობდნენ დიოვანს, პლაცებოს ჯგუფში 0.9%-თან შედარებით. ამასთან შრატში კალიუმის დონის მომატება 2-ზე ზევით აღინიშნა 10.0% ავადმყოფთან, რომლებიც ღებულობდნენ დიოვანს, და 5.1% ავადმყოფთან, რომლებიც ღებულობდნენ პლაცებოს. 4.2% პაციენტეთან, რომლებიც ღებულობდნენ ვალსატრანს, 4.8% პაციენტთან, რომლებიც ღებულობდნენ ვალსარტანს და კაპტოპრილს ერთად, და 3.4% პაციენტთან, რომლებიც ღებულობდნენ კაპტოპრილს პოსტინფარქტულ პერიოდში, აღინიშნა კრეატინინის დონის გაზრდა შრატში 2-ჯერ. გამოკვლევებში, რომელიც მიეძღვნა გულის უკმარისობას შარდოვანას აზოტის დონის  მომატება აღინიშნა 16.6% ავადმყოფთან, რომლებიც ღებულობდნენ ვალსარტანს, და 6.3% პაციენტთან პლაცებოს ჯგუფიდან.

უკუჩვენებები:

*ვალსარტანის ან პრეპარატის ნებისმიერი კომპონენტის მიმართ მომატებული მგრძნობელობა, ორსულობა.

ორსულობა და ლაქტაცია:

ანგიოტენზინ II ანტაგონისტების მოქმედების მექანიზმის გათვალისწინებით არ გამოირიცხება რისკის არსებობა ნაყოფისათვის. ანგიოტენზინგარდამქმნელი ფერმენტის (აგფ) ინჰიბიტორების მოქმედება საშვილოსნოზე, მათი მიღებისას ორსულებში მეორე და მესამე ტრიმესტრში იწვევს ნაყოფის დაზიანებასა და სიკვდილს. არსებობს ცნობები თვითნებური აბორტის, წყალმცირობისა და ახალშობილში თირკმლის ფუნქციის დაზიანების შემთხვევის შესახებ როდესაც ორსულმა ქალებმა შემთხვევით მიიღეს ვალსარტანი, დიოვანი, ისევე, როგორც ნებისმიერი სხვა პრეპარატი, რომელიც უშუალო გავლენას ახდენს რენინ-ანგიოტენზინ-ალდოსტერონის სისტემაზე, არ გამოიყენება ორსულობის პერიოდში.

თუკი ორსულობა გამომჟღავნდა დიოვანით მკურნალობის პერიოდში, საჭიროა პრეპარატის სასწრაფოდ მოხსნა.

ცნობილი არ არის, აღწევს თუ არა ვალსარტანი დედის რძეში. ამიტომ რეკომენდებუდი არ არის დიოვანის გამოყენება ლაქტაციის დროს.

განსაკუთრებული მითითებები:

პაციენტები ორგანიზმში ნატრიუმის და/ან ცირკულირებადი სისხლის მოცულობის დეფიციტით: ავადმყოფებში, რომელთაც ორგანიზმში აღენიშნებათ ნატრიუმის და/ან ცირკულირებადი სისხლის მოცულობის გამოხატული დეფიციტი, მაგალითად, დიურეზული საშუალებების მაღალი დოზების მიღებისას, იშვიათ შემთხვევებში დიოვანით მკურნალობის დასაწყისში შესაძლებელია განვითარდეს სიმპტომური  ჰიპოტენზია. დიოვანით მკურნალობის დაწყებამდე საჭიროა ჩატარდეს ორგანიზამში ნატრიუმის შემცველობის და/ან ცირკულირებადი სისხლის მოცულობის კორექცია, მაგალითად, დიურეზული საშუალებების დოზის შემცირების გზით.

ჰიპოტენზიის განვითარების შემთხვევაში საჭიროა პაციენტი დავაწვინოთ და, საჭიროების მიხედვით ჩავატაროთ ფიზიოლოგიური ხსნარის ინტრავენური ინფუზია. არტერიული წნევის სტაბილიზაციის შემდეგ დიოვანით მკურნალობა შესაძლებელია განახლდეს.

თირკმლის არტერიის სტენოზი: თირკმლის არტერიის ცალმხრივი სტენოზის შედეგად მეორადად განვითარებული რენოვასკულური ჰიპერტენზიის მქონე 12 ავადმყოფთან ხანმოკლე კურსით დიოვანის მიღება არ იწვევს თირკმლის ჰემოდინამიკის, სისხლის შრატში კრეატინინის დონის ან სისხლის შარდოვანას აზოტის რაიმე არსებით ცვლილებას. თუმცა, იმის გათვალისწინებით, რომ სხვა სამკურნალო საშუალებებმა, რომლებიც გავლენას ახდენენ რენინგ-ანგიოტენზინ-ალდოსტერონის სისტემაზე, შესაძლებელია გამოიწვიონ შარდოვანას და კრეატინინის დონეთა მომატება თირკმლის არტერიის ცალმხრივი ან ორმხრივი სტენოზით დაავადებულ ავადმყოფთა სისხლის შრატში, უსაფრთხოებისათვის რეკომენდებულია ამ მაჩვენებლების სისტემატური კონტროლი.

თირკმლის ფუნქციის დარღვევა: ავადმყოფებთან, რომლებსაც აღენიშნებათ თირკმლის ფუნქციის დარღვევა, პრეპარატის დოზის კორექცია საჭირო არ არის. თუმცა გამოხატული დარღვევების დროს (კრეატინინის კლირენსი >10 მლ/წთ) რეკომენდებულია გარკვეული სიფრთხილე, რამდენადაც მონაცემები პრეპარატის გამოყენების შესახებ ასეთ შემთხვევებში არ არსებობს.

ღვიძლის ფუნქციის დარღვევა: ღვიძლის უკმარისობით დაავადებულ ავადმყოფებში საჭირო არ არის პრეპარატის დოზის კორექცია. ვალსარტანი ძირითადად უცვლელი სახით გამოიყოფა ნაღველთან, და ნაჩვენები იყო, რომ ავადმყოფებში, ნაღველგამომყოფი გზების ობსტრუქციით ვალსარტანის კლირენსი დაქვეთიებულია. საჭიროა გარკვეული სიფრთხილე ვალსარტანის დანიშვნისას ავადმყოფებში, რომელთაც აღენიშნებათ ნაღვლგამომყოფი გზების ობსტრუქცია.

გულის უკმარისობა: პოსტინფრაქტული მდგომარეობა: ავადმყოფებში, რომელთაც აღენიშნებათ გულის უკმარისობა ან პოსტინფარქტული მდგომარეობა და რომლებიც ღებულობდნენ დიოვანს ჩვეულებრივი დოზებით, აღინიშნება არტერიული წნევის უმნიშვნელო დაქვეითება, მაგრამ თერაპიის შეწყვეტა ხანგრძლივი სიმპტომატური თერაპიის გამო, როგორც წესი საჭირო არ არის, თუკი გამოიყენებთ პრეპარატის დოზირების ინსტრუქციას. სიფრთხილეა საჭირო გულის უკმარისობით დაავადებულ ან პოსტინფარქტული მდგომარეობის მქონე ავადმყოფებთან, რომლებიც იწყებენ მკურნალობას პრეპარატით.

მგრძნობიარე პაციენტებში რენინ-ანგიოტენზინალდოსტერონის სისტემის ინჰიბირების შედეგად, შესაძლებელია თირკმლის ფუნქციის ცვლილება გულის მწვავე უკმარისობით დაავადებულ პაციენტებში, რომელთა თირკმლის ფუნქცია დამოკიდებულია რენინ-ანგიოტენზინ-ალდოსტერონის სისტემის აქტიურობაზე, აგფ-ინჰიბიტორებით და ანგიოტენზური რეცეპტორების ანტაგონისტებით მკურნალობას შესაძლებელია თან ახლდეს ოლიგურია და/ან აზოტემია და (იშვიათად) თირკმლის მწვავე უკმარისობა და/ან ლეტალური გამოსავალი. გულის უკმარისობით დავაადებული ან პოსტინფარქტული მდგომარეობის მქონე პაციენტების მდგომარეობის შეფასება ყოველთვის ითვალისწინებს თირკმლის ფუნქციის მდგომარეობის შეფასებას.

სიფრთხილეა საჭირო გულის უკმარისობით დაავადებულ პაციენტებში აგფ, ბეტა-ბლოკატორებისა და ვალსარტანის სამმაგი კომბინაციის გამოყენების დროს.

ჭარბი დოზირება:

დიოვანის დოზის გადაჭარბების შედეგად შესაძლებელია განვითარდეს გამოხატული ჰიპოტენზია, რამაც შესაძლებელია გამოიწვიოს გონების დათრგუნვა, კოლაფსი და/ან შოკი. თუკი პრეპარატის მიღებიდან დიდი დრო არ არის გასული, საჭიროა ღებინების გამოწვევა. ჰიპოტენზიის დროს თერაპიის ჩვეული მეთოდია ვენაში ფიზიოლოგიური ხსნარის შეყვანა. ორგანიზმიდან ვალსარტანის გამოდევნების შესაძლებლობა ჰემოდიალიზით ნაკლებად სარწმუნოა.

ავტომანქანის ტარების და მექანიზმებთან მუშაობის უნარზე გავლენა: დიოვანის, ისევ როგორც სხვა ანტიჰიპერტენზიული საშუალების დანიშვნის დროს, რეკომენდებულია სიფრთხილის დაცვა ავტომობილის ტარების და მექანიზმების მართვის დროს.

სხვა წამლებთან ურთიერთქმედება:

კლინიკურად მნიშვნელოვანი ურთიერთქმედებები არ არის დადგენილი. კლინიკურ გამოკვლევებში შესწავლილი იყო შემდეგი პრეპარატები: ციმეტიდინი, ვარფარინი, ფუროსემიდი, დიგოქსინი, ატენოლოლი, ინდომეტაცინი, ჰიდროქლორთიაზიდი, ამიდოპირინი და გლიბენკლამიდი.

ვინაიდან დიოვანი არ განიცდის რამე არსებით მეტაბოლიზმს, ნაკლებად სარწმუნოა მეტაბოლიზმის დონეზე მისი კლინიკურად მნიშვნელოვანი ურთიერთქმედებები სხვა სამკურნალო პრეპარატებთან, რომლებიც წარმოადგენენ ციტოქრომ P450 სისტემის ინჰიბირების ან ინდუქციის შედეგს. მიუხედავად იმისა, რომ ვალსარტანი მნიშვნელოვანი ხარისხით უკავშირდება სისხლის პლაზმის ცილებს, in vitro გამოკვლევებში გამოვლენილი არ ყოფილა მოცემულ დონეზე რაიმე ურთიერთმოქმედებები მოლეკულათა მთელ რიგთან, რომელთაც გააჩნიათ ისეთივე მაღალი კავშირი პლაზმის ცილებთან, მაგალითად, დიკლოფენაკთან, ფუროსემიდთან და ვარფარინთან.

კალიუმშემნახველ დიურეზული საშუალებები (მაგალითად, სპირონოლაქტონის, ტრიამტერენის, ამილორიდის). კალიუმის პრეპარატების ან კალიუმის შემცველი მარილების ერთდროულმა გამოყენებამ შესაძლოა გამოიწვიოს კალიუმის კონცენტრაციის გაზრდა სისხლის შრატში. თუკი ასეთი კომბინირებული მკურნალობა აუცილებელია, საჭიროა  სიფრთხილის დაცვა.

შენახვის პირობები:

პრეპარატი ინახება არა უმეტეს 30⁰C ტემპერატურაზე, მშრალ, ბავშვებისათვის მიუწვდომელ ადგილას.

ვარგისიანობის ვადა: 3 წელი.

აფთიაქიდან გაცემის პირობები:

პრეპარატი გაიცემა ექიმის რეცეპტით.

ფარმაკოლოგიური თვისებები

პრეპარატი წარმოადგენს პროსტაგლანდინ F_2α-ს ანალოგს, რომელიც ზრდის საშვილოსნოს მიომეტრიუმის ტონუსს და პერისტალტიკას. იგი ხელს უწყობს საშვილოსნოს ყელის “მომწიფებას” და მის გახსნას ფიზიოლოგიური პროცესის მსგავსად.

ჩვენებები

ორსულობის შეწყვეტა სამედიცინო ჩვენებით:

• ორსულობის შეწყვეტა 16 კვირის შემდეგ;
• მშობიარობის სტიმულაცია სამედიცინო ჩვენების მიხედვით.

პათოლოგიური ორსულობის შეწყვეტა:

• ნაყოფის სიკვდილის შემთხვევაში ორსულობის ადრეულ და შუა სტადიაში ასევე ნაყოფის მძიმე პათოლოგიის დროს (ანენცეფალია, ჰიდროცეფალია, ამელია და სხვა), რომელიც დადასტურებულია ულტრაბგერითი, რენტგენოლოგიური და სხვა გამოკვლევებით.

მშობიარობის სტიმულაცია შემდეგ შემთხვევაში:

• ნაყოფის სიკვდილი (ორსულობის გვიანი სტადია);
• ორსულობის შეწყვეტა პათოლოგიის განვითარების გამო;
• წყლების ნაადრევი დაღვრა;
• მშობიარობის პირველადი სისუსტე;
• მშობიარობის პლაცენტური ფაზა.

მშობიარობის პროცესის აგზნება და სტიმულაცია შემდეგი კრიტერიუმიების არსებობისას:

• ორსულობა გართულების გარეშე, ნაყოფის თავით მდებარეობის შემთხვევაში, ორსულობის ზუსტი ვადა, ნაყოფი წონით 3000 გ-ზე მეტი (ბიპარიეტული დიამეტრით), ნაყოფის სწორად განლაგებული თავის ქალა, საშვილოსნოს ყელის კარგი მდგომარეობა, საშვილოსნოს მიომეტრიუმის სათანადო მგრძნობელობა.

დოზირების რეჟიმი

1. აბორტის გამოწვევა და პათოლოგიური ორსულობის შეწყვეტა:

პრემედიკაცია:

გვერდითი მოვლენების გამოსარიცხად და ტკივილების შესამცირებლად ნაჩვენებია კომბინაცია პიპოლფენთან 50 მგ, ატროპინთან 0.5 მგ და სედუქსენთან 10 მგ.

ერთ-ერთი აღნიშნული კომბინაციიდან შეყვანილი უნდა იქნას ინტრავენურად უშუალოდ დინოპროსტის გამოყენების წინ.

შეყვანის მეთოდი შეიძლება იყოს ადგილობრივი (ექსტრა-ან ინტრაამნიონური) ან სისტემური (ინტრავენური).

ექსტრაამნიალური შეყვანის ტექნიკა:

– საშოს გახსნის შემდეგ ატარებენ საშვილოსნოს თავის და ყელის დეზინფექციას;

– საშვილოსნოს ხილული ნაწილის ფიქსაცია;

– განისაზღვრება საშვილოსნოს ყელის მიმართულება და შეჰყავთ ზონდი, ავსებული ნატრიუმის ქლორიდის ფიზიოლოგიური ხსნარით.

ზონდები და კათეტერები უნდა იყოს ერთჯერადი გამოყენებესათვის.

– ზონდი შეჰყავთ საშვილოსნოს კედლის და ამნიოტურ პარკს შორის – სასურველია საშვილოსნოს ფსკერამდე.

– ზონდიდან ევაკუირებული მასალით უნდა დარწმუნდნენ, რომ არ მოხვდნენ სისხლძარღვში.

– დინოპროსტი შეყავთ საშვილოსნოს ღრუში კათეტერის მეშვეობით საშვილოსნოს ფსკერამდე.

ორსულობის შეწყვეტა 0-6 კვირამდე:

რეკომენდებულია პრეპარატის 3-5 მგ-ის ერთჯერადი შეყვანა. ნაყოფის მოცილების შემთხვევაში საჭიროა საშვილოსნოს ღრუს ინსტრუმენტული დათვალიერება.

ორსულობის აღნიშნული ვადის შემთხვევაში, აღწერილი ჩარევა შეიძლება ჩაატარონ ნებისმიერ გინეკოლოგიურ განყოფილებაში.

ორსულობის შეწყვეტა 7-14 კვირამდე:

5 მგ ენზაპროსტის ერთჯერადი შეყვანის შემდეგ ადგილი აქვს სრულ ან ნაწილობრივ აბორტს და აღინიშნება საშვილოსნოს ყელის გაგანიერება (უმრავლეს პაციენტებში 24 საათის განმავლობაში. გაგანიერების ხარისხი გეგარის მიხედვით აღწევს 10 და მეტს. ორსულობის ვადის გაზრდის შემთხვევაში მცირდება საშვილოსნოს დაცარიელების სისრულე.

ჩარევიდან 5 საათის შემდეგ ტარდება საშვილოსნოს დათვალიერება.

ნაყოფის ნაწილების გამოდევნის შემდეგ ან საშვილოსნოს ყელის გაგანიერებით 1 სმ-ით აუცილებელია საშვილოსნოს ღრუს ინსტრუმენტული გამოწმენდა. თუ პრეპარატის პირველი შეყვანა უშედეგოა, 5-6 საათის შემდეგ განმეორებით შეჰყავთ 5-10 მგ.

ორსულობის ასეთი ვადის შემთხვევაში ოპერაცია ტარდება ნებისმიერ გინეკოლოგიურ განყოფილებაში.

ორსულობის შეწყვეტა 15-28 კვირამდე:

ამ ვადების შემთხვევაში დინოპროსტი შეჰყავთ უმეტესად ინტრაამნიალური გზით, მაგრამ შეიძლება ინტრავენურადაც.

ინტრაამნიალური შეყვანა ხორციელდება ტრანსაბდომინალურად ან საშოს თაღიდან.

ა) ტრანსაბდომინალური გამოყენება:

– პაციენტმა ჩარევის წინ საჭიროა მოშარდოს.

– მუცლის კანის დეზინფექციის შემდეგ ტარდება ამნიოცენტეზი ადგილობრივი ანესთეზიის ქვეშ მუცლის თეთრ ხაზზე 3-4 თითით მაღლა ბოქვენის სიმფიზიდან. ამნიოცენტეზისათვის გამოიყენებენ ნემსს პუნქციისათვის (20 G ან 22G) ერთჯერადი გამოყენებისათვის.

– სუფთა ამნიოტური სითხის მიღება ადასტურებს რომ ნემსის ბოლო იმყოფება ამნიოტურ სივრცეში.

ამნიონურ ღრუში შეყავთ 25 მგ დინოპროსტი. აუცილებლობის შემთხვევაში პრეპარატი შეყავთ განმეორებით 8-13 საათის შემდეგ ამნიოცენტეზის დროს დატოვებული პლასტმასის კანულის მეშვეობით.

თუ ევაკუაციის შემთხვევაში აღინიშნება სისხლი ან ამნიოტური სითხე სისხლიანია, პრეპარატის შეყვანა აკრძალულია. ჩარევის წინ აუცილებელია ულტრაბგერითი გამოკვლევით დადგინდეს პლაცენტის მიმაგრების ადგილი.

ბ) შეყვანა საშოს თაღიდან:

– შარდის ბუშტის დაცლა;

– საშოს გახსნის შემდეგ ტარდება საშოს თაღის დეზინფექცია;

– საშვილოსნოს ხილული ნაწილის ფიქსაცია;

– თაღის უკანა ნაწილში შეჰყავთ ნემსი ამნიოტურ პარკში;

ამნიოტური სითხის ევაკუაციით დასტურდება ნემსის სწორი მდებარეობა;

– სუფთა ამნიონური სითხის მიღების შემთხვევაში შეყავთ 25 მგ დინოპოროსტი. შეიძლება ამ პროცედურის განმეორება. ყურადღება ექცევა საშვილოსნოს მოტორიკას, მანუალურად, ტოკოგრაფიით დგინდება საშვილოსნოს ყელის გაგანიერების ხარისხი. პრეპარატის არაეფექტურობის შემთხვევაში მეორდება მისი შეყვანა 8-12 საათის შემდეგ, ხოლო აუცილებლობის დროს მიმართავენ ინფუზიას ოქსიტოცინით. თუ აბორტი არ დასრულდა 12 საათის განმავლობაში, საჭიროა ორსულის დაკვირვებით გამოკვლევა (პულსი, ტემპერატურა, ლეიკოციტების რიცხვი). ამ ვადის ორსულობის შეწყვეტა შეიძლება ორივე მეთოდით გინეკოლოგიურ განყოფილებაში, თუ არსებობს პირობები ინტენსიური თერაპიისათვის.

ინტრავენური შეყვანა:

5% გლუკოზის 500 მლ-ში ან ნატრიუმის ქლორიდის 0.45% ხსნარში ხსნიან 10-20 მგ ენზაპროსტს.

ასეთი ხსნარის 1 მლ შეიცავს პრეპარატის 20-40 მკგ-ს.

მომზადებული ხსნარის 0.5-1.0 მლ წუთში შეყავთ ჭინთვების დაწყებამდე და აკვირდებიან პრეპარატის მიმართ ტოლერანტობას (ორსულობის შესაწყვეტად ვადით 15-28 კვირა). შემდგომში დოზას ზრდიან მაქსიმალურად 2 მლ-მდე წუთში დამაკმაყოფილებელი ჭინთვების მიღწევამდე. ამის შემდეგ აგრძელებენ პრეპარატის შეყვანას 12 საათის განმავლობაში.

თუ სასურველი შედეგი არ იქნა მიღებული, მომზადებული ხსნარის შეყვანა მეორდება 12 საათის შემდეგ ან შეყვანისას მას უმატებენ ოქსიტოცინს. ამ პროცედურის ჩატარება ნებადართული საავადმყოფოების გინეკოლოგიურ განყოფილებაში, ხოლო სამშობიარო სახლში – აკრძალულია.

2. მშობიარობის სტიმულაცია და ინდუქცია

მშობიარობის გამოწვევის ეფექტურობა დამოკიდებულია ორსულის სამეანო სტატუსზე (ორსულობის ვადა, მიომეტრიუმის და საშვილოსნოს ყელის მდგომარეობა, ბიშოპის ინდექსი). ძირითადი პრინციპი – მშობიარობის დასრულება პრეპარატის მინიმალური რაოდენობის გამოყენებით. დინოპროსტის საერთო დოზა შეადგენს 1-5 მგ-ს, ხოლო შეყვანის სიჩქარე – 9-15 მკგ/წუთში.

გამოყენების წესი:

დოზირების სხვადასხვა მეთოდების ძირითადი პრინციპი განპირობებულია იმით, რომ შეყვანილი პრეპარატის რაოდენობის ეტაპობრივი გაზრდით შეირჩევა ის დოზა, რომელიც ეფექტურია და შესაძლებელია მისი შენარჩუნება მშობიარობის პლაცენტური პერიოდის დამთავრებამდე. საწყისი დოზა შეადგენს საინფუზიო ხსნარის 2-3 მკგ-ს წუთში, საშვილოსნოს ფუნქციის კონტრლის ქვეშ. შეიძლება ამ დოზის 2-ჯერ გაზრდა ყოველ 20-30 წუთის განმავლობაში, მაგრამ იგი არ უნდა აღემატებოდეს 35-40 მკგ/წუთში. აღნიშნული დოზა-ტიტრული მეთოდი ტარდება სიფრთხილით, რადგანაც პრეპარატმა შეიძლება გამოიწვიოს არა მხოლოდ საშვილოსნოს ჰიპერსტიმულაცია, არამედ საშვილოსნოს ქვედა ნაწილების სტიმულაციაც, რის გამოც ქვეითდება საშვილოსნოს ფსკერის დომინანტის როლი და არ ვლინდება პრეპარატით მშობიარობის პროგრესირებადი სტიმულაცია.

პრეპარატის ინტრავენური შეყვანით მიღებული ეფექტი უმეტეს შემთხვევაში დამაკმაყოფილებელია, და მხოლოდ იშვიათად არ აღინიშნება მიომეტრიუმის საპასუხო რეაქცია. საინფუზიო ხსნარის მოსამზადებლად გამოიყენება ნატრიუმის ქლორიდის ფიზიოლოგიური ხსნარის 500 მლ და 5 მგ დინოპროსტი. ხსნარი შეყავთ სიჩქარით 2-3 მკგ/წუთში, რომელიც შეიძლება გაიზარდოს საშვილოსნოს აქტივობის მიხედვით.

გასათვალისწინებლია, რომ პრეპარატის მოქმედების აქტიური ფაზა ვლინდება სწრაფად, ხანგრძლივი ლატენტური პერიოდის შემდეგ, რის გამოც მისი დოზის გაზრდა წარმოებს ფრთხილად.

გამოყენების პირობები:

პროსტალგანდინებით სტიმულირებული მშობიარობის დროს საშვილოსნო შესაძლებელი ჰიპერსტიმულაციის გამო, აუცილებელია საშვილოსნოს მოქმედების მონიტორინგი. საშვილოსნოს მოტორიკის კონტროლი ხორციელდება გარეთა ტოკოგრაფიის საშუალებით, ნაყოფის გულის ცემა – ულტრაბგერითი ტექნიკის გამოყენებით ან ელექტროკარდიოგრაფის ელექტროდების უშუალო დადებით.

პრეპარატის თანაბარი რაოდენობით შეყვანისათვის და გართულებული ორსულობის შემთხვევაში აუცილებელია ინფუზატორის გამოყენება.

ა) მშობიარობის გამოწვევა პროსტაგლანდინებით სამედიცინო ჩვენების მიხედვით:

დინოპოროსტის გამოყენება არ არის რეკომენდებული გართულებული ორსულობის შემთხვევაში. საეჭვოა პროსტაგლანდინების გამოყენება ნაყოფის გადავადების შემთხვევაში, მძიმე ტოქსემიის დროს.

თუ აირთა და ნივთიერებათა ცვლა პლაცენტაში დარღვეულია, პლაცენტა კარგავს საკმარის სარეზერვო მოცულობას და მკვეთრად იზრდება საშვილოსნოს ჰიპერსტიმულაციის შესაძლებლობა, რაც იწვევს ნაყოფის სიკვდილს.

ამ შემთხვევაში გამოიყენება ნაკლებად ტოქსიკური ოქსიტოცინის ხსნარი.

მშობიარობის გამოწვევის ტექნიკა:

ჩარევის წინ აუცილებელია ვაგინალური გამოკვლევა. ამ დროს წრიულად ჩამოაცილებენ ამნიოტური პარკის ქვედა ნაწილს. ამის შემდეგ ხდება მისი გახლეჩა. სასურველია პროცედურის ჩატარება ამნიოსკოპის საშუალებით; ამნიოსკოპის არხის მეშვეობით გრძელი ნემსით ნელა შეჰყავთ პირველადი წყალი, შემდეგ აფართოვებენ ხვრელს ამნიონურ პარკში. სასურველია შეყოვნება 0.5-1 საათით და მხოლოდ ამ ვადის გასვლის შემდეგ ჭინთვების მედიკამენტოზური გამოწვევა.

ბ) მშობიარობის გამოწვევა დაპროგრამირებული მშობიარობის დროს.

მშობიარობის გამოწვევა დაპროგრამირებული მშობიარობისას (საშვილოსნოს ყელის მდგომარეობა, მიომეტრიუმის სათანადო მგრძნობელობა, ბიშოპის დამაკმაყოფილებელი ინდექსი) ხორციელდება როგორც ოქსიტოცინით, ასევე დინოპროსტით.

პროგრამირებული მშობიარობის გამოწვევის მეთოდი იგივეა რაც აღწერილია ა) პუნქტში. პროსტაგლანდინების გამოყენებისას მუდმივი პრობლემაა საშვილოსნოს ჰიპერსტიმულაცია. ნაყოფის მხრივ საფრთხეს წარმოადგენს საშვილოსნოს კუნთების ძირითადი ტონუსის მატება. აღსანიშნავია, რომ ჰიპერსტიმულაცია შეიძლება დაიწყოს როგორც ჭარბი დოზირებისას, ასევე მცირე დოზირების გამოყენებისას (2-10 მკგ-წუთში). საშვილოსნოს ძირითადი ტონუსის მატების შემთხვევაში (6-7 ჭინთვა 10 წუთის განმავლობაში), მკვეთრად ირღვევა ნაყოფის საშვილოსნოს შიდა აირთა ცვლა.  პროსტაგლანდინების გამოყენებისას ჰიპერსტიმულაცია ვლინდება უფრო ხშირად, ვიდრე ოქსიტოცინის ხმარების შემთხვევაში. ამგვარი გართულებების გამოვლენა საჭიროებს მშობიარობის კარდიოტოკოგრაფულ კონტროლს. მწვავე წინა სამშობიარო დისტრესისას საჭიროა პროსტაგლანდინების შეყვანის შეჩერება და აუცილებელია β-ადრენომიმეტური საშუალებების გამოყენება, რომელთაც შესწევთ უნარი შეამცირონ საშვილოსნოს ძირითადი ტონუსი და ჭინთვების ინტენსივობა, რაც იწვევს ნაყოფის მდგომარეობის გაუმჯობესებას. თუ ეს არ გვაძლევს სასურველ შედეგს, მშობიარობა მთავრდება ოპერაციული ჩარევით.

გვერდითი მოვლენები

კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის მხრივ: გულისრევა, ღებინება დიარეა, ნაწლავების სპაზმი, ჭინთვითი ხასიათის ტკივილი მუცლის ქვედა ნაწილში, რომელიც დაკავშირებულია საშვილოსნოს შეკუმშვასთან;

ტაქიკარდია, თავის ტკივილი, შესაძლებელია არტერიული წნევის მომატება ან დაქვეითება, ქოშინი, დაკავშირებული ბრონქოსპაზმანთან, ეპილეფსის მაგვარი გულყრა, ალერგია. გვერდითი მოვლენები უფრო გამოხატულია პრეპარატის სისტემური გამოყენებისას, ვიდრე მისი ადგილობრივი ხმარებისას (ექსტრა-ნ-ინტრაამნიონურად).

უკუჩვენებები

აბსოლუტური წინააღმდეგჩვენება: ბრონქული ასთმა, წყლულოვანი კოლიტის აქტიური ფაზა, ნამგლისებრ-უჯრედოვანი ანემია, გლაუკომა, ჰიპერტონია (160/100 მმ ვწყ.სვ. და მეტი), ეპილეფსია, საშვილოსნზე ადრე ჩატარებული ოპერაციული ჩარევები (საკეისრო კვეთა, საშვილოსნოს მიომის ამოკვეთა).

შედარებითი წინააღმდეგჩვენება: გულის უკმარისობა, ასთმური ბრონქიტი, ფილტვების აქტიური ტუბერკულოზი, წყლულოვანი კოლიტი რემისიის ფაზაში, ღვიძლის ფუნქციის მძიმე დარღვევები, საშვილოსნოს თანდაყოლილი მანკები, საშვილოსნოს მიომა.

ამ შემთხვევაში უნდა განისაზღვროს, რომელ ჩარევას გააჩნია ნაკლები საფრთხე: დინოპროსტის შეყვანას თუ სხვა ჩარევას (მაგალითად, საშვილოსნოს ღრუს ავსება რივანოლით, sectio parva).

განსაკუთრებული მითითებები

პრეპარატი სიფრთხილით ინიშნება გულის უკმარისობის დროს, სპასტიური ბრონქიტის შემთხვევაში, ფილტვების აქტიური ტუბერკულოზის დროს, წყლულოვანი კოლიტის შემთხვევაში, ღვიძლის ფუნქციის მძიმე დარღვევების დროს, საშვილოსნოს პათოლოგიური განვითარებისა და მისი მიომის დროს.

ამ დროს აუცილებელია განხილულ იქნას ორსულობის შეწყვეტის სხვა მეთოდებიც. ჩარევის შემდეგ აუცილებელია ადექვატური გამოკვლევის ჩატარება, რათა დადგინდეს ორსულობის სრული შეწყვეტა, რადგან, პრეპარატის გამოყენების დროს შესაძლებელია რეტენცია, რომელიც საჭიროებს ქირურგიულ ჩარევას. ბინოპროსტით ორსულობის შეწყვეტისას, აუცილებელია ყველაფერი გაკეთდეს მისი ბოლომდე მიყვანისათვის, რადგანაც არ არის გამოკვლეული მისი მოქმედება ნაყოფზე.

სხვა წამლებთან ურთიერთქმედება

ოქსიტოცინთან და ერგომეტრინთან ერთდროული გამოყენებისას შესაძლებელია მისი მოქმედების და გვერდითი მოვლენების გაძლიერება.